Ωσπου να μας συντρίψει το γέλιο των θεών

Προσπαθώ μερικές φορές να φανταστώ πως θα ήταν, αν εκεί που περπατούσα στον δρόμο σε ένα γνώριμο μου περιβάλλον, ξαφνικά συνέβαινε κάτι μοναδικό, αδιανόητο και ακαταλαβίστικο το οποίο θα επηρέαζε τόσο τις σωματικές μου λειτουργίες ώστε να με σπρώξει από το πεζοδρόμιο στην λεωφόρο και εκεί με φριχτούς πόνους, αίσθηση αποπροσανατολισμού, ανικανότητα αντίδρασης να περάσει αρκετή ώρα μέχρι να έρθει ένα αυτοκίνητο και να με χτυπήσει. Και πως θα ήταν να αργοπεθαίνω ξαπλωμένος στην άσφαλτο με την ζωή να αδειάζει σιγά σιγά από μέσα μου χωρίς να μπορώ να καταλάβω τι συνέβη. Προσπαθώ να φανταστώ πως θα ήταν να το πάθαινε αυτό ταυτόχρονα όλη η οικογένεια ή η φυλή μου.

Τελικά μόνο μέχρι ένα σημείο φτάνει η φαντασία μου, εκπαιδευμένη λίγο στο σχολείο της Αθηναϊκής τραγωδίας εκεί όπου οι θνητοί συντρίβονται από το γέλιο των θεών, και συχνά μέχρι το τέλος δεν ξέρουν γιατί. Έρχεται όμως η ώρα που η κατανόηση έρχεται και ο τραγικός Ήρωας βρίσκεται αντιμέτωπος με τον εαυτό του και τις επιλογές του, ή ως αδιάσπαστη συνέχεια, με τις επιλογές και τα λάθη των δικών του ανθρώπων που ανεξίτηλα στιγμάτισαν την ζωή του. Και συχνά εκεί στο επιθανάτιο  ξάπλωμα στην άσφαλτο η ισορροπία αποκαθίσταται με θεϊκό, μαγικό ή ανθρώπινο τρόπο. Έτσι βρίσκεται και κάποιο νόημα που ησυχάζει λίγο την βαβούρα της ζωής που μπορεί από τα ψηλά αιώνια μπαλκόνια των θεών να μοιάζει αρμονική αλλά στον Ήρωα και σε εμάς, θνητούς γαρ, δύσκολα γίνεται κατανοητή ομοίως.

Από εκεί και πέρα όμως η φαντασία και η κατανόηση σταματά και αρχίζει το αδιανόητο.

Πως μπορεί δηλαδή να νοιώθει ένα δελφίνι ή μια φάλαινα χτυπημένη από σόναρ, όταν τρελαμένη ανήμπορη να αντιδράσει ξεψυχά σε μια ακρογιαλιά, πλάι πλάι με την οικογένεια της, πλάι πλάι με την φυλή της.

Πως μπορεί να νοιώθει μια νεαρή αρκούδα, χτυπημένη από αυτοκίνητο καθώς αναγκαστικά διέσχιζε ένα σκοτεινό περίεργο μέρος που αφύσικα διαχώριζε την περιοχή της, την περιοχή της οικογένειας της, της φυλής της για εκατοντάδες ή χιλιάδες χρόνια. 

Η φαντασία μου δεν φτάνει μέχρι εκεί. Ξέρω όμως ότι συμβαίνει, ξέρω πως ευθύνομαι εγώ. Έχω την μακαριότητα, την αιωνιότητα, την γνώση των θεών ώστε να βρίσκω σε αυτά τα δρώμενα ένα νόημα και μια ισορροπία; Υπάρχει σε αυτά κάτι τέτοιο; 

Μήπως τελικά η ιστορία δεν είναι η δική τους αλλά η δική μας. Μήπως εμείς είμαστε οι τραγικοί ήρωες τους οποίους από τα αιώνια μπαλκόνια τους παρατηρούν γελώντας οι θεοί; Μήπως τελικά ακόμα χτίζουμε την Ύβρι που θα μας κυνηγάει για γενιές ώσπου ο γέλωτας των θεών να μας συντρίψει σε μια ακρογιαλιά, σε μια άσφαλτο...;

...Μάλλον ναι!

I am Hellene, ή μήπως πρέπει να γίνω;

Είδα σήμερα ένα βιντεάκι που παίζει πολύ τις τελευταίες δύο μέρες στο διαδίκτυο με τίτλο ‘I am Hellene’ όπου μια γλυκιά κοπέλα, Ελληνίδα ηθοποιός απ’ ότι μαθαίνω, συγγνώμη αλλά οι γνώσεις μου για τηλεοπτικά, κους κους κτλ είναι ανύπαρκτες, κάνει μια προσπάθεια θετικής προβολής της χώρας μας ή μάλλον αντιστροφής της αρνητικής γνώμης που ενδέχεται να κυριαρχεί στο εξωτερικό, μιας γνώμης που αν δεχτώ το βίντεο είναι συνδυασμός των οικονομικών προβλημάτων μαζί με τα συνηθισμένα συνοδευτικά στερεότυπα, οι Έλληνες σπάνε πιάτα, τρώνε σουβλάκι και λένε όλη την ώρα opa, στερεότυπα ανάλογα δηλ ενός my greek fat wedding κτλ.

Δεν λέω καλογυρισμένο το βιντεάκι, η ηθοποιία της Katerina αποδίδει μια χαρά αλλά εμένα δεν μου άρεσε καθόλου.

Δεν με χάλασε τόσο ότι το ‘τα πήρα κρανίο’ style και οι τσιρίδες «είμαι Έλληνας» μου φαίνεται αντιαισθητικός σαν τρόπος έκφρασης, όσο το ότι όπως και σε άλλα ανάλογα βίντεο που έχουν ανέβει τον τελευταίο χρόνο προσπαθούμε με εξίσου στερεότυπο τρόπο εξαργυρώνοντας μάλιστα ‘τιμές’ που δεν μας ανήκουν να αντιμετωπίσουμε ένα αρνητικό κλίμα.

Στο οικονομικό, οκ! εφόσον όλοι δέχονται πως η ‘κρίση’ είναι παγκόσμια , συστημική κτλ δεν έχουμε πολλά να πούμε, αν και η εικόνα των χαλασμάτων της αγοράς, πώς να το κάνουμε δεν συνάδει με τις ‘αγορές’ καθώς η Ελληνική αγορά έμεινε γνωστή για λόγους πέραν του οικονομικού πεδίου και όχι γιατί ήταν μια πρώιμη ανακάλυψη κάποιου είδους  χρήματoπιστωτικού καπιταλισμού για τον οποίο ως Έλληνες είμαστε περήφανοι. MARKETS και AGORESSSSSSSSSS Είμαστε ΕΛΛΗΝΕΣ!!!

Αυτό που δεν καταλαβαίνω επίσης είναι, πως τυχαία γεγονότα, όπως  το ότι η χώρα μας έχει χιλιάδες νησιά παραδείσους για μπάνιο και διακοπές βοηθάει την κατάσταση. Δηλαδή τι θέλουμε να πούμε; Πως μας ζηλεύουν για την τύχη που είχαμε ο τόπος μας να είναι έτσι. Άντε και μας ζηλεύουν… Εμείς τι κάνουμε; Μήπως δημιουργούμε συνθήκες για ποιοτικό τουρισμό; Μήπως προστατεύουμε αυτή την φύση και επενδύουμε σε αυτή; Το τελευταίο που βλέπω να συμβαίνει είναι πως με την φορολογική ποινικοποίηση της ακίνητης περιουσίας που καθιερώνεται με τα κυβερνητικά μέτρα, όλο και περισσότεροι Έλληνες θα χάνουν την ακίνητη περιουσία τους την οποία , στα χιλιάδες νησιά αυτά, θα μπορούν να αγοράζουν οι ξένοι για να την χαίρονται και να μην μας ζηλεύουν πια. Οπότε πάει και το τυχαίο ‘πλεονέκτημα΄μας μπράβο τα καταφέραμε ΕΙΜΑΣΤΕ ΕΛΛΗΝΕΣ!!!

Άλλο γνωστό στερεότυπο. Ανακαλύψαμε την Δημοκρατία. Αν και την ανακάλυψαν κάποιοι άνθρωποι που ζούσαν σε αυτά τα μέρη πριν ~2500χρόνια και όχι εμείς, άντε και opa μπράβο μας δρέπουμε τα οφέλη των προγόνων εξ’ αντανακλάσεως. Και τι κάναμε; Μήπως έχουμε τώρα ένα δημοκρατικό κράτος για το οποίο να είμαστε περήφανοι; Αστεία πράγματα….. καταφέραμε και παρά την ένταξη μας στον λεγόμενο δυτικό κόσμο, που βασίστηκε για πολλά πράγματα, και ορθώς αυτό επισημαίνεται, στον Ελληνικό πολιτισμό, να είμαστε από τους χειρότερους στον τομέα, με μια κατ’ επίφαση δημοκρατία, στην ουσία της φεουδαρχική φαυλοκρατία με δόσεις θεοκρατίας ή κάτι τέτοιο. Opa μπράβο μας, ΕΙΜΑΣΤΕ ΕΛΛΗΝΕΣ!

Και να ήταν μόνο η Δημοκρατία, εδώ ανακαλύψαμε την κριτική. Δεν χρειάζονται πολλά σχόλια γι’ αυτό καθώς το επίπεδο της κριτικής μας σκέψης είναι διάχυτα εκδηλωμένο στις εκπομπές μας, στα καφενεία, στο διαδίκτυο, στα σχολεία μας. Opa ξέχασα έχει γίνει μια αλλαγή στην νοηματοδότηση και σήμερα κριτική σημαίνει συνομωσιολογία και στείρα αρνητικότητα. ΕΙΜΑΣΤΕ ΕΛΛΗΝΕΣ.

Κάπως έτσι τελικά με χάλασε το βιντεάκι αφού στην πραγματικότητα ΉΤΑΝ ΕΛΛΗΝΕΣ και εμείς σήμερα πρέπει να ΑΠΟΔΕΙΞΟΥΜΕ πως ακόμα είμαστε και αυτό θα ήθελα να τελικά να λέει. Γιατί όσο δεν είμαστε και δείχνουμε τι είμασταν τόσο τέτοιου τύπου επιχειρήματα θα μα γυρνάνε μπούμερανγκ στην μάπα.Φλατς Opa!

Στον αντίποδα μία συνέντευξη παλαιά του Καστοριάδη που παίζει πολύ τελευταία και ένα πρόσφατο κείμενο με προσωπικά στοιχεία του Βαρουφάκη. Και τα δύο με τον δικό τους τρόπο λένε το τι ήμασταν, το τί είμαστε και το τι πρέπει να γίνουμε.

Μια συνέντευξη που παραχώρησε ο Κορνήλιοs Καστοριάδηs (1922-1997)

Ερώτηση Δημοσιογράφου: Συχνά λέγεται ότι η Ελλάδα είναι «προβληματική», στην Ελλάδα «όλα γίνονται στον αέρα», «χωρίς προγραμματισμό», «χωρίς βάρος». Με τέτοιες διαπιστώσεις συμφωνούν πολλοί. Αλλά περιορίζονται συνήθως μόνο στις διαπιστώσεις. Γνωρίζω ότι η ελληνική κατάσταση σας απασχολεί βαθιά. Ποια είναι η ερμηνεία σας για όσα συμβαίνουν; Γιατί συμβαίνουν έτσι τα πράγματα στην Ελλάδα; Ποιες οι βαθύτερες αιτίες;

Καστοριάδης:  Πρώτον, δεν ξέρω. Δεύτερον, στο μέτρο που μπορώ να ξέρω κάτι, είναι ότι η πολιτική ζωή του ελληνικού λαού τελειώνει περίπου το 404 π.χ. 

Δημοσιογράφος: Νομίζω ότι θα ενοχλήσει πολύ αυτή η διατύπωσή σας.

Καστοριάδης: Τι να κάνουμε. Μιλώ για την πραγματική πολιτική ζωή του λαού ως αυτόνομου παράγοντα. Δεν μιλώ για μάχες, για αυτοκράτορες, για Μεγαλέξανδρους και Βασίλειους Βουλγαροκτόνους. Μετά τον πέμπτο π.Χ. αιώνα και την αυτοκυβέρνηση του λαού στις δημοκρατικές πόλεις -και πάντως, μετά τον περίεργο τέταρτο π.Χ. αιώνα- η ελληνική ελευθερία πεθαίνει. Οι ελληνικές πόλεις γίνονται υποχείριες των βασιλέων της Μακεδονίας. Βεβαίως, ο Αλέξανδρος και οι διάδοχοί του παίζουν έναν κοσμοϊστορικό ρόλο. Κατακτούν την Ασία και την Αίγυπτο. Διαδίδουν την ελληνική γλώσσα και παιδεία. Αλλά πολιτική ζωή, πλέον, δεν υπάρχει. Τα βασίλεια των διαδόχων του Αλεξάνδρου, ως πολιτική συγκρότηση, είναι ουσιαστικά μοναρχίες. Εξάλλου, καθώς ξέρουμε, ο ίδιος ο Αλέξανδρος αντιμετώπισε στασιασμό των Ελλήνων που είχε πάρει μαζί του, διότι ήθελε να τους υποχρεώσει να γονυπετούν μπροστά του, όπως οι Πέρσες μπροστά στο Μεγάλο Βασιλέα - πράγμα ανθελληνικότατο. Σε όλη τη διάρκεια της ελληνιστικής εποχής οι ελληνικές πόλεις, με λίγες περιθωριακές και παροδικές εξαιρέσεις, αποτελούν παιχνίδια στα χέρια των ελληνιστικών δυναστειών. Ακολουθεί η ρωμαϊκή κατάκτηση, κάτω από την οποία οι ελληνικές πόλεις δεν έχουν παρά μόνον κοινοτική ζωή. Κατόπιν, έρχεται η βυζαντινή αυτοκρατορία. Το Βυζάντιο είναι μια ανατολική, θεοκρατική μοναρχία. Στο Βυζάντιο η πολιτική ζωή περιορίζεται στις ίντριγκες της Κωνσταντινούπολης, του αυτοκράτορα, των "δυνατών" και των ευνούχων της αυλής. Και βεβαίως, τα σχολικά μας βιβλία δεν αναφέρουν ότι στη βυζαντινή αυλή υπήρχαν ευνούχοι, όπως σ' αυτήν του Πεκίνου.

Δημοσιογράφος: Όλα αυτά αφορούν ένα πολύ μακρινό ιστορικό παρελθόν. Η Ελλάδα ως σύγχρονο νεοελληνικό κράτος έχει, ήδη, ιστορία εκατόν εβδομήντα ετών. Θα θέλατε να επικεντρώσετε σ' αυτή την περίοδο;

Καστοριάδης: Μα, αυτή η περίοδος είναι ακατανόητη χωρίς τους είκοσι έναν αιώνες ανελευθερίας που προηγήθηκαν. Λοιπόν, μετά το Βυζάντιο έρχεται η τουρκοκρατία. Μην ανησυχείτε, δεν θα μπω σε λεπτομέρειες. Θα αναφέρω μόνο ότι επί τουρκοκρατίας όση εξουσία δεν ασκείται απευθείας από τους Τούρκους, ασκείται από τους κοτζαμπάσηδες (τους εντολοδόχους των Τούρκων), οι οποίοι κρατούν τους χωριάτες υποχείριους. Συνεπώς, ούτε σ' αυτή την περίοδο μπορούμε να μιλήσουμε για πολιτική ζωή. Όταν αρχίζει η Επανάσταση του 1821, διαπιστώνουμε από τη μια μεριά τον ηρωισμό του λαού και από την άλλη, σχεδόν αμέσως, την τεράστια αδυναμία να συγκροτηθεί μια πολιτική κοινωνία. Την επομένη της πτώσης της Τριπολιτσάς αρχίζουν οι εμφύλιοι πόλεμοι.

Δημοσιογράφος: Πού οφείλεται αυτή η «τεράστια αδυναμία να συγκροτηθεί μια πολιτική κοινωνία»; Ποιοι είναι οι λόγοι;

Καστοριάδης:   Ουδείς μπορεί να δώσει απάντηση στην ερώτησή σας για ποιο λόγο, κάποιος, σε μιαν ορισμένη στιγμή, δεν δημιούργησε κάτι. Η συγκρότηση ενός λαού σε πολιτική κοινωνία δεν είναι δεδομένη, δεν είναι κάτι που χαρίζεται, αλλά κάτι που δημιουργείται. Μπορούμε απλώς να διαπιστώσουμε ότι, όταν απουσιάζει μια τέτοια δημιουργία, τα χαρακτηριστικά της προηγούμενης κατάστασης διατηρούνται ή αλλάζουν μόνο μορφή.

Δημοσιογράφος: Και ποια είναι τα χαρακτηριστικά αυτά στην ελληνική περίπτωση;

Καστοριάδης: Ορισμένα τα εντοπίζουμε, ήδη, στους εμφύλιους πολέμους της Επανάστασης του 1821. Βλέπουμε, για παράδειγμα, ότι η νομιμοφροσύνη και η αλληλεγγύη έχουν τοπικό ή τοπικιστικό χαρακτήρα, ισχυρότερο συχνά από τον εθνικό. Βλέπουμε, επίσης, ότι οι πολιτικές κατατάξεις και διαιρέσεις είναι συχνά σχετικές με τα πρόσωπα των «αρχηγών» και όχι με ιδέες, με προγράμματα, ούτε καν με "ταξικά" συμφέροντα. Ένα ακόμη χαρακτηριστικό είναι η στάση απέναντι στην εξουσία. Στην Ελλάδα, μέχρι και σήμερα, το κράτος εξακολουθεί να παίζει τον ρόλο του ντοβλετιού, δηλαδή μιας αρχής ξένης και μακρινής, απέναντι στην οποία είμαστε ραγιάδες και όχι πολίτες. Δεν υπάρχει κράτος νόμου και κράτος δικαίου, ούτε απρόσωπη διοίκηση που έχει μπροστά της κυρίαρχους πολίτες. Το αποτέλεσμα είναι η φαυλοκρατία ως μόνιμο χαρακτηριστικό. Η φαυλοκρατία συνεχίζει την αιωνόβια παράδοση της αυθαιρεσίας των κυρίαρχων και των «δυνατών»: ελληνιστικοί ηγεμόνες, Ρωμαίοι ανθύπατοι, Βυζαντινοί αυτοκράτορες, Τούρκοι πασάδες, κοτζαμπάσηδες, Μαυρομιχάληδες, Κωλέττης, Δηλιγιάννης.

Δημοσιογράφος: Εξαιρέσεις δεν βλέπετε να υπάρχουν; Εξαιρέσεις εντοπισμένες κυρίως στον 19ο και στον 20ό αιώνα;

Καστοριάδης: Ε, υπάρχουν δυο-τρεις εξαιρέσεις: ο Τρικούπης, ο Κουμουνδούρος, το βενιζελικό κίνημα στην πρώτη περίοδό του. Αλλά τα όποια αποτελέσματά τους καταστράφηκαν από τη δικτατορία του Μεταξά, την Κατοχή, τον Εμφύλιο, τον ρόλο του παλατιού, τη δικτατορία της 21ης Απριλίου, την πασοκοκρατία. Στο μεταξύ, μεσολάβησε ο σταλινισμός που κατόρθωσε να διαφθείρει και να καταστρέψει αυτό που πήγαινε να δημιουργηθεί ως εργατικό και λαϊκό κίνημα στην Ελλάδα. Τα αποτελέσματα τα πληρώνουμε ακόμη. Μου ζητάτε να σας εξηγήσω. Μπορείτε να μου εξηγήσετε εσείς, γιατί οι Έλληνες, που σκοτώνονταν εννέα χρόνια, για να απελευθερωθούν από τους Τούρκους, θέλησαν αμέσως μετά ένα βασιλιά; Και γιατί, αφού έδιωξαν τον Όθωνα, έφεραν τον Γεώργιο; Και γιατί μετά ζητούσαν "ελιά, ελιά και Κώτσο βασιλιά";

Δημοσιογράφος: Μα, οι δικές σας απαντήσεις ενδιαφέρουν ιδίως όταν αφορούν ερωτήματα που εσείς θέτετε. Θα θέλατε, λοιπόν, να διατυπώσετε τις απόψεις σας;

Καστοριάδης: Σύμφωνα με την παραδοσιακή «αριστερή» άποψη, όλα αυτά τα επέβαλαν η Δεξιά, οι κυρίαρχες τάξεις και η μαύρη αντίδραση. Μπορούμε όμως να πούμε ότι όλα αυτά τα επέβαλαν στον ελληνικό λαό ερήμην του ελληνικού λαού; Μπορούμε να πούμε ότι ο ελληνικός λαός δεν καταλάβαινε τι έκανε; Δεν ήξερε τι ήθελε, τι ψήφιζε, τι ανεχόταν; Σε μιαν τέτοια περίπτωση αυτός ο λαός θα ήταν ένα νήπιο. Εάν όμως είναι νήπιο, τότε ας μη μιλάμε για δημοκρατία. Εάν ο ελληνικός λαός δεν είναι υπεύθυνος για την ιστορία του, τότε, ας του ορίσουμε έναν κηδεμόνα. Εγώ λέω ότι ο ελληνικός λαός -όπως και κάθε λαός- είναι υπεύθυνος για την ιστορία του, συνεπώς, είναι υπεύθυνος και για την κατάσταση, στην οποία βρίσκεται σήμερα.

Δημοσιογράφος: Πώς την εννοείτε αυτή την ευθύνη;

Καστοριάδης: Δεν δικάζουμε κανέναν. Μιλάμε για ιστορική και πολιτική ευθύνη. Ο ελληνικός λαός δεν μπόρεσε έως τώρα να δημιουργήσει μια στοιχειώδη πολιτική κοινωνία. Μια πολιτική κοινωνία, στην οποία, ως ένα μίνιμουμ, να θεσμισθούν και να κατοχυρωθούν στην πράξη τα δημοκρατικά δικαιώματα τόσο των ατόμων όσο και των συλλογικοτήτων.

Δημοσιογράφος: Θέλετε να πείτε ότι -αντιθέτως- σε άλλες χώρες, στη Δυτική Ευρώπη.

Καστοριάδης: Εκεί, αυτό έγινε! Ο μακαρίτης ο Γιώργος Καρτάλης έλεγε κάνοντάς μου καζούρα στο Παρίσι το 1956:«Κορνήλιε, ξεχνάς ότι στην Ελλάδα δεν έγινε Γαλλική Επανάσταση». Πράγματι, στην Ελλάδα δεν έχει υπάρξει εποχή που ο λαός να έχει επιβάλει, έστω και στοιχειωδώς, τα δικαιώματά του.  Και η ευθύνη, για την οποία μίλησα, εκφράζεται με την ανευθυνότητα της παροιμιώδους φράσης: «εγώ θα διορθώσω το ρωμέικο;».   -Ναι, κύριε, εσύ θα διορθώσεις το ρωμέικο, στο χώρο και στον τομέα όπου βρίσκεσαι

Γιατί λείπω

Από το παράθυρο του ξενοδοχείου, στο Seattle, διακρίνω μια μοναχική φιγούρα στο απέναντι πεζοδρόμιο. Ένας μοναχικός διαδηλωτής, φορώντας ένα ζωστήρα που κρατάει όρθιες δύο μεγάλες Συριακές σημαίες, σηκώνει στον αέρα ένα χαρτόνι γεμάτο συνθήματα που βουβά μεταφέρει τον πόνο του, την απόγνωση του για την δοκιμαζόμενη πατρίδα του. Μέσα στην παγωνιά, με τα αυτοκίνητα να περνούν δίπλα του και ελάχιστους πεζούς να τον προσπερνούν, κάθεται όρθιος, απτόητος, σιωπηλός για ώρες.
Πριν τον παρατηρήσω, καθισμένος στον υπολογιστή μου κι έτοιμος να γράψω το άρθρο της εβδομάδας για το protagon, σκόπευα να σας γράψω άλλο ένα άρθρο για την Κρίση, συγκεκριμένα για το συνέδριο στο Βερολίνο στο οποίο θα βρίσκομαι όταν θα διαβάζετε τούτες τις γραμμές. Δεν τα κατάφερα. Η εικόνα του Σύρου στην διασταύρωση μιας ψυχρής αμερικανικής μεγαλούπολης με μαγνήτιζε και μου υπέβαλε επίμονα το ερώτημα: Τι κάνεις εσύ εδώ; Γιατί λείπεις από την δική σου, χειμαζόμενη, χώρα;
Δεν ήθελα να γράψω επί προσωπικού. Κανείς μας, αυτές τις ώρες, δεν είναι αρκετά σημαντικός για να ομφαλοσκοπεί και να χρησιμοποιεί ένα βήμα που έτυχε να έχει για να γράφει αυτοβιογραφικά. Όμως κάτι η φιγούρα του Σύρου στο φανάρι, κάτι οι μέρες της Μεγάλης Εβδομάδας που αρνούνταν να αφήσουν ανεπηρέαστη την ψυχολογία ακόμα ακόμα κι ενός άθεου (σαν εμένα), κατέληξα στο σημερινό μου θέμα. Συγχωρήστε με.
Πρώτη φορά κοίταξα την βροχή μέσα από παράθυρο σε ξένο τόπο, στον οποίο ήξερα ότι θα έμενα χρόνια, το 1978 στην Αγγλία. Θυμάμαι ακόμα το συναίσθημα. Δέκα χρόνια μετά κοίταζα έναν άλλον τόπο, την Αυστραλία, μέσα από ένα άλλο, αντίστοιχο, «παράθυρο». Μεσολάβησαν κι άλλα «παράθυρα», στο Βέλγιο, στην Σκωτία... Συνολικά, 23 χρόνια πέρασαν μέχρι να πάρω την απόφαση της επιστροφής.
Γιατί γύρισα; Μέχρι τότε δεν είχα νιώσει ούτε μέρα μετανάστης. Ξένος ναι, μετανάστης ποτέ. Είχα μάθει να χαίρομαι τους ξένους τόπους με τρόπο που μόνο ένας Έλληνας μπορούσε, στον βαθμό που δεν έψαχνε να βρει Έλληνες και Ελλάδα στον ξένο τόπο αλλά, αντίθετα, πάσχιζε να χαθεί σε αυτόν. Ως ξένος Έλληνας. Με την βαλίτσα έτοιμη για νέους ξένους τόπους ή της επιστροφής. Κάποια στιγμή ένιωσα, καθώς πλησίαζα τα σαράντα, ότι οι βαθμοί ελευθερίας μειώνονταν. Κάποια στιγμή θα «έπιανα» τον εαυτό μου να έχει μετατραπεί από ξένο σε μετανάστη. Πανικοβλήθηκα.
Το πρώτο ανιχνευτικό βήμα έγινε το 1998, όταν επισκέφτηκα για ένα εξάμηνο το Τμήμα Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Αθηνών. Στην αρχή ήμουν σαν την μύγα μέσ’ το γάλα. Δεν είχα ποτέ πριν ούτε καν περάσει το σκαλοπάτι ελληνικού πανεπιστημίου. Φαντάζεστε το σοκ που με βρήκε. Όμως, κάπου εκεί έκαναν το θαύμα τους οι χαμηλές προσδοκίες και οι όμορφες αντιφάσεις της πατρίδας μας. Περιμένοντας τα χειρότερα (έχοντας ακούσει τόσες και τόσες θλιβερές ιστορίες), εξεπλάγην θετικά: μέσα σε μια θάλασσα μιζέριας (από τα θλιβερά κτήρια και τις ανύπαρκτες υποδομές μέχρι τα τραπεζάκια των φοιτητικών παρατάξεων που θύμιζαν κακόφωνη εμποροπανήγυρη άνευ καμίας πολιτικής διάστασης) γνώρισα συναδέλφους σαν τον Νίκο Πετραλιά, τον Γιώργο Κριμπά και τον Νίκο Θεοχαράκη. Ως κεραυνοί εν αιθρία, μου έδωσαν να καταλάβω ότι μέσα στον κουρνιαχτό υπάρχουν διαμάντια που δεν θα βρεις πουθενά αλλού. Κι όταν άρχισα να διδάσκω, ήρθα αντιμέτωπος με την πιο ευχάριστη έκπληξη: Μέσα στα αμφιθέατρα που οι αδέσποτοι σκύλοι και ο καπνός από τα τσιγάρα συμβίωναν με τους φοιτητές, διέκρινα μυαλά και χαρακτήρες ποιότητας και ήθους που δεν είχα ξαναδεί ποτέ μου. Ούτε στο Cambridge. Σε συνδυασμό με την νοσταλγία που ποτέ δεν σβήνει, τους γονείς που δεν γίνονταν μικρότεροι, την έφεση προς μια νέα περιπέτεια στην ίσως πιο «ξένη» για μένα χώρα, ωρίμασε μέσα μου η απόφαση της επιστροφής που, τελικά, ήρθε το 2000 (μαζί με το σκάσιμο της φούσκας του Χρηματιστηρίου μας...).
Εγκαταστάθηκα στην Ελλάδα με μεγάλες δυσκολίες (έπρεπε να δείτε την έκφραση απορίας την πρώτη φορά που επισκέφτηκα εφορία, τις υπηρεσίες του Πανεπιστημίου κλπ) αλλά ακόμα μεγαλύτερο ενθουσιασμό. Εξ αρχής ήμουν αποφασισμένος να μην ενταχθώ ποτέ. Να ζω στην Ελλάδα Έλλην μεν ξένος δε. Να διατηρήσω πάση θυσία την ιδιότητα του ξένου στην ίδια μου την χώρα. Να βλέπω τα πάντα ως ξένος που θέλει να χαθεί σε αυτή την χώρα κι έτσι γίνεται πιο Έλληνας από τους Ελληνάρες. Να δουλέψω, κάνοντας αυτά που ξέρω, αλλά αυτή την φορά για το ελληνικό πανεπιστήμιο, που είχε τόσες δυνατότητες κρυμμένες πίσω από την τριτοκοσμική μάσκα που το καταδυνάστευε.
Πρώτος μου στόχος ήταν η βελτίωση των ελληνικών μου. Κατόπιν, η βελτίωση των μαθημάτων που ανέλαβα (νέες σημειώσεις, νέα βιβλία για τους φοιτητές, νέα ύλη). Πολύ σύντομα ανέλαβα την δημιουργία ενός νέου διδακτορικού προγράμματος το οποίο να σπάει το καθεστώς φεουδαρχίας που χαρακτήριζε το προϋπάρχον (με τους υπ. διδάκτορες να κουβαλούν τις τσάντες των επιβλεπόντων, να εργάζονται στις επιχειρήσεις τους για ένα κομμάτι ψωμί, με την «αμοιβή» της υπόσχεσης ενός διδακτορικού κάπου, κάποτε). Η ιδέα ήταν να στήσουμε ένα διεθνές διδακτορικό πρόγραμμα, με την συμμετοχή ξένων καθηγητών και φοιτητών, χωρίς δίδακτρα αλλά με απίστευτα πολλή δουλειά (δύο χρόνια υποχρεωτικών καθημερινών μαθημάτων). Ένα πρόγραμμα που θα έδινε την ευκαιρία σε νέους ανθρώπους να εκπονήσουν διδακτορικό στα οικονομικά όχι απλώς ισάξιο με τα αντίστοιχα του εξωτερικού αλλά καλύτερο. Ναι, καλύτερο.
Το πρόγραμμα αυτό το στήσαμε (δείτε εδώ). Μπορεί να μην έγινε πολύ γνωστό στην Ελλάδα, έγινε όμως στο εξωτερικό – όπου και σήμερα συζητιέται ως μία από τις οάσεις ποιοτικών σπουδών στα οικονομικά. Δεχόμασταν, πέραν των Ελλήνων φοιτητών, Αμερικανούς, Ρώσους, Φινλανδούς (με υποτροφία από την χώρα με την καλύτερη παιδεία για να κάνουν διδακτορικό στην... Ελλάδα!), Γερμανούς, Τούρκους, Ισπανούς… Δεχόμασταν είκοσι πέντε φοιτητές τον χρόνο, από τους οποίους πέρναγαν λίγο περισσότερους από τους μισούς. Λογικό ήταν: Στα δύο χρόνια εντατικών μαθημάτων που έπρεπε να παρακολουθούν για να τους δοθεί το δικαίωμα να εκπονήσουν διατριβή, έπρεπε να παρακολουθήσουν (υποχρεωτικά) 576 ώρες μαθημάτων, από 37 καθηγητές εκ των οποίων οι 26 από το Τμήμα μας, 7 από πανεπιστήμια του εξωτερικού και, 5 από άλλα ελληνικά πανεπιστήμια. Παράλληλα, παρακολούθησαν 52 δίωρα ερευνητικά σεμινάρια που παρουσίασαν 17 καθηγητές από το Τμήμα μας, 13 από άλλα ελληνικά πανεπιστήμια και 22 από πανεπιστήμια του εξωτερικού. Στα δύο αυτά χρόνια, πέραν των εργασιών που παρέδωσαν, εξετάστηκαν γραπτώς πάνω από 32 φορές. Κι όλα αυτά στην βάση ενός ενδιαφέροντος κοινωνικού συμβολαίου: οι καθηγητές δεν πληρωθήκαμε ούτε ένα ευρώ για όλα αυτά (για τα μαθήματα, το διοικητικό έργο, τις απίστευτες ώρες επικοινωνίας με τους φοιτητές) ενώ οι φοιτητές δεν κατέβαλλαν δίδακτρα – καθώς κατέβαλαν το κόστος των 5 ετών που αφιέρωσαν στο να πάρουν το διδακτορικό τους φυτοζωόντας, χωρίς μια πραγματική θέση εργασίας την εποχή που άλλοι έχτιζαν καριέρες στην διαφήμιση, στις τράπεζες, στην βιομηχανία, στο εμπόριο, στην ναυτιλία.
Παράλληλα με τα μεταπτυχιακά, η ίδια λίγο-πολύ ομάδα συναδέλφων, παλέψαμε να αναβαθμίσουμε τα προπτυχιακά μαθήματα και να ελκύσουμε νέο αίμα από το εξωτερικό χρησιμοποιώντας το διδακτορικό πρόγραμμα ως μαγνήτη (καθώς όλοι οι καλοί, νέοι ερευνητές που διδάσκουν στο εξωτερικό, θέλουν διακαώς πρόσβαση σε ένα καλό διδακτορικό πρόγραμμα όπου θα «παντρέψουν» την διδασκαλία με την έρευνα). Έτσι, σιγά-σιγά, προσελκύσαμε νέους συναδέλφους, από την Αγγλία και αλλού. Αυτός ήταν ο στόχος: μεταρρυθμίσεις εντός που να καθιστούν το Τμήμα ελκυστικό ώστε να έρχεται συνεχώς νέο αίμα από έξω (αντί για την θλιβερή αναπαραγωγή των κατεστημένων που καραδοκούν μόνιμα).
Η χαρά που μου έδιναν αυτές οι εξελίξεις είχε το κόστος της. Οι αντιδράσεις των δύο μεγάλων φοιτητικών παρατάξεων (που πολέμησαν λυσσασμένα τις προσπάθειες μας, λόγω της άρνησής μας να συνδιοικούμε μαζί τους) ήταν απίστευτη. Ερχόντουσαν στο γραφείο μου να με απειλήσουν (στον ενικό και με λεξιλόγιο λιμανιού), αλυσόδεσαν την πόρτα της αίθουσας που συνεδρίαζε το εκλεκτορικό σώμα κατά την διάρκεια της προαγωγής μου (απειλώντας τα μέλη του ότι, αν με ψηφίσουν, δεν θα έβγαιναν από εκεί μέσα), οργάνωσαν (σε συνεργασία με συναδέλφους μου) την (πρόσκαιρη) «αποκαθήλωση» μου από Διευθυντή του Τομέα μου κ.ο.κ. Και το χειρότερο: η ακόμα πιο λυσσασμένη επίθεση συναδέλφων που συνειδητοποίησαν ότι το νέο διδακτορικό πρόγραμμα τους στερεί τα φεουδαρχικά τους δικαιώματα.
Δεν θα ξεχάσω ποτέ ένα πρωί, στημένος ώρες έξω από τον Ειδικό Λογαριασμό, περιμένοντας να μάθω γιατί η πληρωμή του εισιτηρίου ενός ξένου καθηγητή δεν γινόταν, κάποια στιγμή, βγαίνει υπάλληλος από το γραφείο, κρυφά, με παίρνει σε μια γωνιά και μου ψιθυρίζει: «Κύριε Βαρουφάκη επειδή τυχαίνει να ήμουν φοιτητής σας, και σας εκτιμώ, σας παρακαλώ φύγετε, μην περιμένετε άσκοπα. Υπάρχει εντολή από τον Χ συνάδελφο σας (σημ. ο οποίος λύνει και δένει στο παρασκήνιο, με το αζημίωτο φυσικά) να σας σπάσουν τα νεύρα, να μην γίνει καμία πληρωμή για το διδακτορικό πρόγραμμα, έως ότου παραιτηθείτε.»
Για χρόνια πολλά βρέθηκα εγκλωβισμένος σε τέτοιο πόλεμο. Δεν σκέφτηκα όμως ούτε στιγμή να τα παρατήσω καθώς η χαρά που μου έδιναν τα θετικά της μεταρρύθμισης και η συμπαράσταση εξαιρετικών συναδέλφων και φοιτητών αρκούσαν. Αυτό που ήταν, όμως, δυσβάστακτο ήταν το ότι, όταν δεν μπορούσαν να πλήξουν εμένα, έπλητταν τους φοιτητές, τις γραμματείς που δούλευαν για το πρόγραμμα, τους νέους συναδέλφους που ερχόταν η ώρα της μονιμοποίησης ή της προαγωγής τους, όποιον μπορούσαν να πλήξουν καθιστώντας μου γνωστό ότι η δική μου «εμμονή» θα πληγώνει «αθώους».
Το προσωπικό κόστος είχε και μια άλλη πτυχή, πιο προσωπική. Το 2004 γεννήθηκε η κόρη μου, η Ξένια (μπορείτε να φανταστείτε γιατί επελέγη το όνομα αυτό; Βλέπε πιο πάνω!). Ένα χρόνο μετά, η μητέρα της αποφάσισε να επιστρέψει στην Αυστραλία, από όπου κατάγεται. Δεν χρειάζεται να σας πω τι σήμαινε αυτό. Λόγια δεν υπάρχουν. Πολύ σύντομα όμως εμφανίστηκε στην ζωή μου η Δανάη και η ζωή πήρε μια νέα συναρπαστική τροπή. Ζώντας μεταξύ Αυστραλίας και Ελλάδας, μεταξύ των πανεπιστημιακών μου ενασχολήσεων και των projects της Δανάης (π.χ. βλ. εδώ), η αισιοδοξία επέστρεψε.
Μέχρι που ήρθε η Κρίση. Έχοντας ήδη γράψει, από το 2003, κείμενα σχετικά με τις καταστροφικές εξελίξεις που τελικά ήρθαν, γρήγορα ενεπλάκην στον δημόσιο διάλογο, προσπαθώντας από νωρίς να διαμηνύσω στην ευρύτερη κοινή γνώμη (κυρίως μέσα από το protagon) ότι «στραβά αρμενίζουμε». Εξ αρχής έγραφα όπως πάντα: ακαδημαϊκά, στην βάση μιας μη αυταρχικής συνεισφοράς σε αυτό που το protagon έκανε παντιέρα του: ιστορίες (ή απόψεις) για να σκεφτόμαστε διαφορετικά. Το «καινό δαιμόνιο» που προσπάθησα να εισάγω στον διάλογο ήταν ένα: η Κρίση είναι παγκόσμια, είναι ευρωπαϊκή και, από την στιγμή που ξέσπασε, δεν θα λυθεί με τεράστια δάνεια τα οποία τα παίρνουμε υπό τον όρο ότι θα συρρικνώσουμε το εθνικό εισόδημα από το οποίο θα πρέπει να τα αποπληρώσουμε.
Πολύ σύντομα συνειδητοποίησα ότι τα κίνητρα μου παρεξηγήθηκαν. Άλλοι θεωρούσαν ότι ήμουν εναντίον των μεταρρυθμίσεων. Άλλοι ότι θέλω να μην αλλάξει τίποτα (κι ας είχα πληρώσει τόσο ακριβά το τίμημα των προσωπικών μου ριζοσπαστικών μεταρρυθμίσεων στο πανεπιστήμιο). Κάποιοι με ανέδειξαν ως τον υμνητή της χρεοκοπίας (κάτι σαν, π.χ., να αποκαλείς τον γιατρό που βρίσκει ότι πάσχεις από καρκίνο υμνητή της επάρατης νόσου). Από την άλλη, πολλοί έκαναν σημαία αυτά που έλεγα. Πριν περάσει πολύς καιρός κατέληξα να έχω γίνει διχαστική παρουσία: άτομο του οποίου οι απόψεις διχάζουν μεταξύ «οπαδών» και «κατακριτών». Πιστέψτε με παρακαλώ όταν σας λέω ότι και οι μεν και οι δε με στενοχωρούσαν. Πάντα έλεγα στους φοιτητές μου: Μην με πιστεύετε! Να κρίνετε ό,τι σας λένε (και σας λέω). Από την άλλη, μην απορρίπτετε ό,τι σας λέω πριν το κρίνετε. Κάτι αντίστοιχο περίμενα, εσφαλμένα, από το ευρύτερο κοινό. Και στενοχωρήθηκα όταν δεν προέκυψε.
Στην αρχή, τα κανάλια και τα κατευθυνόμενα ΜΜΕ με προσκαλούσαν επειδή ήμουν μια ενδιαφέρουσα παρουσία – κάτι σαν τον τρελό των καναλιών (το αντίστοιχο του τρελού του χωριού, ο οποίος δικαιούται να λέει πράγματα που οι υπόλοιποι απαγορεύεται να ξεστομίσουν). Όμως, όσο οι προβλέψεις μου άρχισαν να επιβεβαιώνονται (π.χ. το Μνημόνιο να παραπαίει, η Κρίση να επεκτείνεται σε νέες χώρες, η «επαναγορά χρέους» να ακυρώνεται κλπ), ο διχασμός μεταξύ «οπαδών» και «κατακριτών» μου διογκώθηκε. Πολύ γρήγορα, η όποια ποιότητα του όποιου διαλόγου καταβαραθρώθηκε. Κάποτε, πριν μερικούς μήνες (ιδίως τότε που ύψωσα πολύ δυνατά φωνή εναντίον του Μνημονίου 2) άρχισαν τα απειλητικά τηλεφωνήματα (με απειλές εναντίον της οικογένειάς μου), οι λίβελοι (π.χ. γράφτηκε σε διάφορα blog ότι, σε συνεργασία με Σόρος και Ρουμπίνι, «σορτάρω» τα ελληνικά ομόλογα – λες και με είχαν ανάγκη οι κύριοι αυτοί!), οι προσωπικές επιθέσεις.
Δεν ήταν μόνο αυτό. Σε αυτά τα οδυνηρά προστέθηκε η καθίζηση του Πανεπιστημίου ελέω Κρίσης και νέου Νόμου. Η Κρίση σταμάτησε όλες τις προσλήψεις. Η δυναμική μετάγγισης νέου αίματος από το εξωτερικό ακυρώθηκε. Ο καθηγητής της Νέας Υόρκης, που μετά από χίλιες προσπάθειές μας δέχθηκε να γυρίσει στην Ελλάδα, εκλέχτηκε μεν δεν διορίστηκε ποτέ δε. Οι νέοι συνάδελφοι, που βγήκαν από το διδακτορικό μας πρόγραμμα, έτοιμοι να «επιστρέψουν», από την θέση του λέκτορα, το «χρέος» τους, παρέμεναν στο Πανεπιστήμιο ως δουλοπάροικοι – δίδασκαν χωρίς οργανική θέση, χωρίς μισθό. Με πόνο καρδιάς το περασμένο Σεπτέμβρη αναγκάστηκα να βρω θέση στον καλύτερο διδακτορικό μας φοιτητή σε πανεπιστήμιο της Βρετανίας. Σκεφτείτε το: Ένα πτυχίο Μετσόβιου Πολυτεχνείου, δύο μεταπτυχιακά και ένα διδακτορικό, για τα οποία πλήρωσε ο ελληνικός λαός. Και ποιος εκμεταλλεύεται αυτό το «ανθρώπινο κεφάλαιο» σήμερα; Οι Βρετανοί φοιτητές και ένα ξένο πανεπιστήμιο το οποίο γνωρίζει πώς να κεφαλαιοποιεί τις επενδύσεις της δικής μας κοινωνίας.
Όσο για τον νέο νόμο, αντίθετα με πολλούς συναδέλφους μου, δεν κακίζω την κα Διαμαντοπούλου επειδή έφερε ριζικές αλλαγές. Πιστεύω στις ριζικότατες, στις επαναστατικές αλλαγές. Όχι, κακίζω τον νέο νόμο επειδή ενισχύει τις κατσαρίδες του πανεπιστημίου, ενδυναμώνει όλους εκείνους που μπήκαν εμπόδιο στις μεταρρυθμίσεις που κάναμε. Μπορεί να πέταξε έξω τις φοιτητικές παρατάξεις (κάτι που επικροτώ) αλλά γιγαντώνει τον αυταρχισμό εντός των πανεπιστημίων, προσφέροντας τεράστιο δώρο στην αναξιοκρατία που πάντα χαίρεται όταν ο αυταρχισμός σηκώνει κεφάλι. Επί πλέον, η απόλυτη οικονομική ανέχεια των πανεπιστημίων μας οδηγεί, υπό τον νέο νόμο, στην απόλυτη εμπορευματοποίηση: Ό,τι πουλάει θα προσφέρεται. Ό,τι δεν πουλάει (π.χ. η δύσκολη γνώση) θα εκπαραθυρώνεται. Κι επειδή οι «πελάτες» τελούν, εξ ορισμού εν αγνοία, το πανεπιστήμιο χάνει τους ανθρώπους που με έκαναν να θέλω να επιστρέψω στην Ελλάδα: τους καθηγητές που νοιάζονται μόνο για την ποιότητα και τους φοιτητές που επιλέγουν, κόντρα στους καιρούς, την δύσκολη γνώση. Εν συντομία, νιώθω ότι ό,τι παλέψαμε με τους καλούς συναδέλφους να δημιουργήσουμε στο πανεπιστήμιο, καταρρέει μπροστά στα μάτια μας. Έτσι όπως πάμε, το πανεπιστήμιο τείνει προς ένα ΙΕΚ που νοιάζεται για «πιστοποίηση» über alles.
Πριν κάποιους μήνες, ερωτήθηκα αν θα με ενδιέφερε να κατέβω στην πολιτική. Το ίδιο ερώτημα μου ετέθη πολλές φορές, στα ΜΜΕ, στην Πλατεία Συντάγματος κλπ. Η ενστικτώδης απάντησή μου ήταν, και παραμένει, αρνητική. Γιατί; Να σας πω: Το 1982 πήρα την μεγάλη απόφαση της πανεπιστημιακής καριέρας. Αυτό σήμαινε μια ζωή με πολύ λιγότερα χρήματα και εξουσία. Όμως, μια ζωή με μέγιστη ελευθερία έκφρασης και δυνατότητα αυτο-κριτικής (και αυτοσαρκασμού ακόμα). Ήταν μια επιλογή που δεν παίρνω πίσω. Όλον αυτό τον καιρό, συνομιλώ (έστω και στα κρυφά) με πολιτικούς όλων σχεδόν των κομμάτων. Αυτό έχει σημασία στον Καιρό της Κρίσης. Μου δίνει την δυνατότητα να τους βοηθώ αλλά και να τους κρίνω όλους (και τον εαυτό μου συνάμα). Την στιγμή που θα ανέβω στο μπαλκόνι και θα πω «ψηφίστε με», ξάφνου τίθεμαι εναντίον όλων των υπόλοιπων. Δεν μου έχω εμπιστοσύνη ότι, μετά από μία κίνηση, θα διατηρήσω την σκέψη μου ανεξάρτητη, καθαρή. Δεν το θέλω. Και δεν θα το κάνω.
Κάπου τον περασμένο Νοέμβριο, σε ένα ταξίδι στην Αμερική όπου μου έγιναν προτάσεις από πανεπιστήμια και οργανισμούς, η Δανάη μου είπε κάτι που «έγραψε». Μου είπε ότι, δεδομένου του πολέμου που μου γίνεται στην Ελλάδα, μόνο και μόνο επειδή καταθέτω απόψεις, και δεδομένης της κατάρρευσης στο πανεπιστήμιο όλων αυτών για τα οποία έχω επενδύσει μια δεκαετία τώρα, έχω μια απλή επιλογή: είτε να κατέβω στην πολιτική, ώστε να μπορώ να δράσω με κάποιους βαθμούς ελευθερίας που προσφέρει η «εξουσία», είτε να φύγουμε από την Ελλάδα. Κατάλαβα τι εννοεί. Αμέσως έβαλα μπροστά την διαδικασία μετακόμισης στην Αμερική.
Κλείνω με κάτι τελευταίο. Μου έλαχε η κόρη μου να ζει στην Αυστραλία. Σε μια χώρα που οι τιμές των πάντων ανεβαίνουν και της οποίας το νόμισμα υπερτιμάται συνεχώς. Καθώς ο μισθός μου (κατά 3/5 μικρότερος από ό,τι θα ήταν αν είχα παραμείνει στην Αυστραλία προ των περικοπών) μειώνεται, όπως και όλων μας, σε λίγο όχι μόνο δεν θα μπορώ να την συντηρώ αλλά είναι αμφίβολο αν θα μπορώ να την επισκέπτομαι καν. Το φαντάζεστε να κατέβαινα στην πολιτική για να απομυζώ από το πτωχευμένο ελληνικό δημόσιο μισθό ικανό για να συντηρώ την κόρη μου στους αντίποδες; Να έχω, δηλαδή, γίνει κι εγώ ένας βουλευτής, γραφειοκράτης, υπουργός που βασίζεται στα χρήματα του Μνημονίου για να ζει το παιδί του;
Όχι φίλες και φίλοι. Έξω και πάλι έξω. Γιατί αν υπάρχει ένα αγαθό που με κάνει ευτυχισμένο δεν είναι άλλο από το συναίσθημα ότι δεν εξαρτώμαι, δεν φοβάμαι να πω αυτό που πραγματικά πιστεύω. Κι αν χρειάζεται να σας στέλνω τα κείμενά μου από μια βροχερή, μακρινή πολιτεία, απέναντι από έναν μοναχικό διαδηλωτή εκ Μέσης Ανατολής, έτσι θα γίνει. Μέχρι να μπορώ να επιστρέψω διατηρώντας την ανεξαρτησία σκέψης μου, υπό συνθήκες που να μπορώ και πάλι να προσφέρω. Δεν θα αργήσει η μέρα. Για αυτό επέλεξα τον τίτλο «Γιατί λείπω» αντί για ένα πιο τελεσίδικο «Γιατί έφυγα».
ΥΓ. Επειδή πολλοί θα αναρωτηθείτε, να σας πω ότι σήμερα, από το Πανεπιστήμιο, βρίσκομαι σε εκπαιδευτική άδεια που ποτέ δεν πήρα έως τώρα παρά το γεγονός ότι δικαιούμαι από το 2003. Θα την εξαντλήσω και μετά θα πάρω άδεια άνευ αποδοχών. Αλλά επειδή σε καμία περίπτωση δεν θα γίνω άλλος ένας Παπαδήμος (βλ. εδώ) σας λέω ότι, την στιγμή που θα σιγουρευτώ πως σε περίπτωση παραίτησής μου η θέση μου δεν θα χαθεί αλλά θα επαναπροκηρυχθεί στο αντικείμενο της Πολιτικής Οικονομίας (ώστε να με αντικαταστήσει νέος συνάδελφος) – κάτι που σήμερα δεν γίνεται καθώς έχουν παγώσει όλες οι προκηρύξεις – θα παραιτηθώ άμεσα. Το δηλώνω ευθαρσώς για να μην υπάρξουν παρεξηγήσεις.

Η ΚΡΙΣΗ ΤΩΝ ΓΑΪΔΑΡΩΝ, μια παραβολή

Μου έστειλαν με mail σήμερα την παρακάτω παραβολή, δεν ξέρω ποιος την έχει γράψει αλλά μου φάνηκε ωραία καθώς συμπαθώ ιδιαιτέρως τους όνους εν αντιθέσει με τους ανθρωπογαιδάρους


Η ΚΡΙΣΗ ΤΩΝ ΓΑΪΔΑΡΩΝ

Μια μέρα εμφανίστηκε σε ένα χωριό ένας άνδρας με γραβάτα. Ανέβηκε σε
ένα παγκάκι και φώναξε σε όλο τον τοπικό πληθυσμό ότι θα αγόραζε όλα τα
γαϊδούρια που θα του πήγαιναν, έναντι 100 ευρώ και μάλιστα μετρητά.
Οι ντόπιοι το βρήκαν λίγο περίεργο, αλλά η τιμή ήταν πολύ καλή και όσοι
προχώρησαν στην πώληση γύρισαν σπίτι με το τσαντάκι γεμάτο και το
χαμόγελο στα χείλη.
Ο άνδρας με τη γραβάτα επέστρεψε την επόμενη μέρα και πρόσφερε 150
ευρώ για κάθε απούλητο γάιδαρο, κι έτσι οι περισσότεροι κάτοικοι
πούλησαν τα ζώα τους. Τις επόμενες ημέρες προσέφερε 300 ευρώ για όσα
ελάχιστα ζώα ήταν ακόμα απούλητα με αποτέλεσμα και οι τελευταίοι
αμετανόητοι να πουλήσουν τα γαϊδούρια τους.
Μετά συνειδητοποίησε ότι στο χωριό δεν έμεινε πια ούτε ένας γάιδαρος και
ανακοίνωσε σε όλους ότι θα επέστρεφε μετά από μια εβδομάδα για να
αγοράσει οποιοδήποτε γάιδαρο έβρισκε έναντι . 500 ευρώ! Και αποχώρησε.
Την επόμενη μέρα ανέθεσε στον συνέταιρό του το κοπάδι των γαϊδάρων που
είχε αγοράσει και τον έστειλε στο ίδιο χωριό με εντολή να τα πουλήσει όλα
στην τιμή των 400 ευρώ το ένα. Οι κάτοικοι βλέποντας την δυνατότητα να
κερδίσουν 100 ευρώ την επόμενη εβδομάδα, αγόρασαν ξανά τα ζώα τους 4
φορές πιο ακριβά από ότι τα είχανε πουλήσει, και για να το κάνουν αυτό,
αναγκάστηκαν να ζητήσουν δάνειο από την τοπική τράπεζα.
Όπως φαντάζεστε, μετά την συναλλαγή οι δύο επιχειρηματίες έφυγαν
διακοπές σε έναν φορολογικό παράδεισο της Καραϊβικής, ενώ οι κάτοικοι
του χωριού βρέθηκαν υπερχρεωμένοι, απογοητευμένοι, και με τα γαϊδούρια
στην κατοχή τους που δεν άξιζαν πλέον τίποτα.
Φυσικά οι αγρότες προσπάθησαν να πουλήσουν τα ζώα για να καλύψουν τα
χρέη. Μάταια. Η αξία τους είχε πατώσει. Η τράπεζα λοιπόν κατάσχεσε τα
γαϊδούρια και εν συνεχεία τα νοίκιασε στους πρώην ιδιοκτήτες τους.
Ο τραπεζίτης όμως πήγε στον δήμαρχο του χωριού και του εξήγησε ότι εάν
δεν ανακτούσε τα κεφάλαια που είχε δανείσει θα κατέρρεε και αυτός, και
κατά συνέπεια θα ζητούσε αμέσως το κλείσιμο της ανοικτής πίστωσης που
είχε με τον δήμο. Πανικόβλητος ο δήμαρχος και για να αποφύγει την
καταστροφή, αντί να δώσει λεφτά στους κατοίκους του χωριού για να
καλύψουν τα χρέη τους, έδωσε λεφτά στον τραπεζίτη, ο οποίος
παρεμπιπτόντως . ήταν κουμπάρος του δημοτικού συμβούλου.
Δυστυχώς όμως ο τραπεζίτης αφού ανέκτησε το κεφάλαιό του, δεν έσβησε
το χρέος των κατοίκων, και ούτε το χρέος του δήμου, ο οποίος φυσικά
βρέθηκε ένα βήμα πριν την πτώχευση. Βλέποντας τα χρέη να
πολλαπλασιάζονται και στριμωγμένος από τα επιτόκια, ο δήμαρχος ζήτησε
βοήθεια από τους γειτονικούς δήμους. Αυτοί όμως του έδωσαν αρνητική
απάντηση, γιατί όπως του είπαν είχαν υποστεί την ίδια ζημιά με τους δικούς
τους γαϊδάρους!!...
Ο τραπεζίτης τότε έδωσε στον δήμαρχο την «ανιδιοτελή» συμβουλή / οδηγία
να μειώσει τα έξοδα του δήμου: λιγότερα λεφτά για τα σχολεία, για το
νοσοκομείο του χωριού, για την δημοτική αστυνομία, κατάργηση των
κοινωνικών προγραμμάτων, της έρευνας, μείωση της χρηματοδότησης για
καινούρια έργα υποδομών. Αυξήθηκε η ηλικία συνταξιοδότησης,
απολύθηκαν οι περισσότεροι υπάλληλοι του δημαρχείου, έπεσαν οι μισθοί
και αυξήθηκαν οι φόροι.
Ήταν έλεγε αναπόφευκτο, αλλά υποσχόταν με αυτές τις διαρθρωτικές
αλλαγές «να βάλει τάξη στη λειτουργία του δημοσίου, να βάλει τέλος στις
σπατάλες» και να . ηθικοποιήσει το εμπόριο των γαϊδάρων.
Η ιστορία άρχισε να γίνεται ενδιαφέρουσα όταν μαθεύτηκε πως οι δυο
επιχειρηματίες και ο τραπεζίτης είναι ξαδέρφια και μένουν μαζί σε ένα νησί
κοντά στις Μπαχάμες, το οποίο και αγόρασαν . με τον ιδρώτα τους.
Ονομάζονται οικογένεια Χρηματοπιστωτικών Αγορών, και με μεγάλη
γενναιότητα προσφέρθηκαν να χρηματοδοτήσουν την εκλογική εκστρατεία
των δημάρχων των χωριών της περιοχής.
Σε κάθε περίπτωση η ιστορία δεν έχει τελειώσει γιατί κανείς δεν γνωρίζει τι
έκαναν μετά οι αγρότες. Εσύ τι θα έκανες στην θέση τους? Τι θα κάνεις εσύ?

Habemus Υπουργάραααααααααα

Μετά το αρχικό σοκ  που έπαθα ακούγοντας την είδηση της υπουργοποίησης του κ.Μπαμπινιώτη ήθελα να γράψω κατεβατά ολόκληρα αλλά από την μία και όρεξη δεν είχα, και έβλεπα πως έγινε χαμός στην μπλογκόσφαιρα όπου αμέσως υπήρξαν πάμπολλα άρθρα αρκετά με απόψεις παρόμοιες με τις δικές μου οπότε το άφησα να πέσει ασχολίαστο.

Το ακαδημαϊκό μεγαλείο του ανδρός μου έχει μείνει αξέχαστο από ένα άρθρο του με τίτλο ‘δωδεκαθεισμός πίσω ολοταχώς’ το οποίο προ δεκαετίας είχε δημοσιεύσει σε καθημερινή εφημερίδα μεγάλης κυκλοφορίας όχι μόνο δρώντας ως έμμισθο όργανο της ορθοδόξου εκκλησίας της Ελλάδος αλλά κυρίως χρησιμοποιώντας επιχειρήματα και ορολογία τέτοια, μακράν δηλαδή από την θύραθεν παιδεία των πανεπιστημίων στα οποία χρημάτισε μέχρι και πρύτανης προφανώς επιπλέοντας πάνω στο γνωστό μας κατεστημένο που ζέχνει βυζαντινίλα διαπλοκή και λαμογιά όπως εξ΄ άλλου και το μεγαλύτερο μέρος της Ελληνικής κοινωνίας. Μάλιστα επειδή το άρθρο του αυτό είχε προκαλέσει υπεραρκετές αρνητικές αντιδράσεις από αναγνώστες της εφημερίδας είχε επανέλθει με απαντητικό κείμενο που δυστυχώς δεν βρίσκω ακόμα χειρότερο από το πρώτο.

Εν πάση περιπτώσει για να επανέλθω, ο νέος μας υπουργός παιδείας αφού στις πρώτες του δηλώσεις, μας είπε πως γνωρίζει όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης άρα αυτοαναγνώρισε την καταλληλότητα του για την θέση, αφού συμφώνησε με τις ‘δημοκρατικές’ κυβερνήσεις τεχνοκρατών(sic), ε λογικό αφού σε μια τέτοια εκταμίευσε την προσφορά του στο ελληνορθόδοξο γένος, προέβη και στην πρώτη του επίσημη κίνηση σαν υπουργός παιδείας. Η οποία ήταν επίσκεψη στον αρχιεπίσκοπο στο οποίο υπέβαλε υπουργικότατα τα σέβη του και την εκδούλευση του.

Σήμερα λοιπόν διάβασα ένα εξαιρετικό κείμενο απάντηση στην επίσκεψη αυτή και τις δηλώσεις του υπουργού και βεζίρη στον ιστότοπο του Ροίδη το οποίο σκοπεύω να αντιγράψω όλο παρακάτω αφού μεταφέρω αποκλειστικές πληροφορίες για τις πρώτες μεταρρυθμίσεις στον χώρο της παιδείας που λίαν συντόμως θα εισηγηθεί ο υπουργός.

• Επαναλειτουργία των κρυφών σχολείων
• Επαναδραστηριοποίηση του θεσμού της εξομολόγησης στα σχολεία
• Προσθήκη στις διδακτικές ώρες όλων των βαθμίδων εκπαίδευσης νέων μαθημάτων όπως ‘Χριστολογία’, ‘Χριστομάθεια’, ‘Αγγελολογία’ , ‘ορθοδοξία ή θάνατος’ κτλ.
• Κατάργηση όλων των αναφορών σε ‘Ελληνες’, ‘Ελληνικό’, και στους κλασσικούς με την ιστορία να ξεκινά από την ίδρυση της Nova Roma στην Κων/πολη
• Μετατροπή των σχολικών εκδρομών σε προσκυνήματα
• Κατάργηση των μικτών σχολείων
• Δημιουργία ιεραποστολών
• Κατάθεση πρότασης για αλλαγή των ύποπτων και αντιορθόδοξων άρθρων του συντάγματος που μιλάνε για ανεξιθρησκεία και λοιπές βλακείες
• Τοποθέτηση των λεξικών του στα απαραίτητα σχολικά βοηθήματα και αναγκαστική χρήση της ορθογραφίας που προτείνεται σε αυτά. 

Και ο αναγνώστης Λασκαράτος στον Ροΐδη μας λέει:

Απάντηση στον ιερό υπηρέτη κ.Μπαμπινιώτη

Μέρος 1^ο: Ελληνισμός και Ορθοδοξία 

Αφέντης και Δούλος

Γράμμα από το Ληξούρι: Αναγνώστης Λασκαράτος

Κύριε Ροΐδη,
Μεταφέρω δηλώσεις του κ.Μπαμπινιώτη μετά τη συνάντηση με τον αρχιεπίσκοπο Βουλιαγμένης, Σιβιτανιδείου, «Αλληλεγγύης», Λαυρεντιάδη, Βοιωτοπεδίου, Kατάρ, Φωτοβολταϊκών δάσους Πεντέλης κλπ  κ.Γιάννη Λιάπη (romfea.gr 14.3.2012).  Είναι σαφές ότι παρά την εκκωφαντική σιωπή της Αριστεράς, δημιουργούν τεράστιο θέμα γιατί εμφανίζουν την Παιδεία να κινδυνεύει να απομακρυνθεί από την (σε όποιο βαθμό έστω υπάρχει) ουμανιστική ευρωπαϊκή και ελληνική παράδοση για να τσαλαβουτήσει στα απόνερα του νοσηρού βυζαντινισμού.  “…. έχω μια βαθιά πίστη, αυτή που έχει όλος ο απλός ελληνικός λαός, …. όσοι ξέρουν την ιστορία ο κλήρος έπαιξε πολύ σημαντικό ρόλο στην επανάσταση μέσα από το Διαφωτισμό. … να τα ξαναπερνάμε μέσα από την παιδεία μας …Βασικό κομμάτι του πολιτισμού μας είναι η Εκκλησία και η Ορθόδοξη πίστη μας, ….Θα είμαι και εγώ κοντά σας ως απλός υπηρέτης, που στην πραγματικότητα είναι η ετυμολογία του Υπουργού».

Έτσι θεώρησε o υπηρέτης (!) του αρχιεπισκόπου, ότι στάθηκε στο ύψος της θέσης του, επισκεπτόμενος πρώτος ως εκπρόσωπος της κυβέρνησης τον υφιστάμενό του (που ο ίδιος τον θέλει αφεντικό του) στα κεντρικά γραφεία της ΔΕΚΟ Εκκλησία. Της Εκκλησίας των μητροπολιτών που έκρυβαν από ενορία σε ενορία και από επισκοπή σε επισκοπή τον καταγγελλόμενο από τους κατά τόπους ενορίτες του ως αρχαιοκάπηλο, καταχραστή και ιερό παιδοτρίβη Θεόκλητο Ρ. (Ζάκυνθος, Καρπενήσι, Άνδρος, Νάξος, Μενίδι). Ασφαλώς και ο υπουργός πρέπει να είναι υπηρέτης του δημόσιου συμφέροντος, ο δε υπουργός Παιδείας να κάνει σκοπό της ζωής του και το τελευταίο φτωχόπαιδο, τσιγγανάκι, μεταναστόπουλο που βρίσκεται εδώ να πάει σχολειό. Καμιά ηθική βάση δεν έχει όμως η πρόθεσή του να είναι υπηρέτης μιας Εκκλησίας βουτηγμένης από παλιά σε κακουργήματα κατά της ανθρωπότητας και σήμερα σε οικονομικές και άλλες αμαρτίες. Του χρωστάμε κι εμείς λοιπόν κάποια απάντηση και στα τρία σκέλη των ισχυρισμών του για την Ορθοδοξία που τόσο ανιστόρητα εξυψώνει σε χρήσιμο παράγοντα του  Ελληνισμού, του Διαφωτισμού του και Επανάστασής του.

Το 212 μ.Χ.ο Καρακάλλας, έδωσε την ιδιότητα του Ρωμαίου πολίτη στους λαούς της Ανατολής. Οι χριστιανοί υπήκοοι του Aνατολικού Ρωμαϊκού Κράτους, συμπεριλαμβανόμενων των κατοίκων του ελλαδικού χώρου, θεωρήθηκαν Ρωμαίοι και ποτέ τους δεν ονομάστηκαν Έλληνες ούτε Βυζαντινοί. Ο δεύτερος όρος εμφανίστηκε στη Δύση έναν αιώνα μετά την άλωση. Οι πρώτοι εκκλησιαστικοί πατέρες, χρησιμοποιούσαν τον όρο “εθνικός” για τους οπαδούς των αρχαίων θρησκειών, που από τον 4ο αιώνα αντικαταστάθηκε με το αρνητικής χροιάς “Έλληνας“, που παρέπεμπε όχι σε κάποια φυλετική ιδιότητα, αλλά στη θρησκεία και στα ελληνικά ήθη. Από το 146 π.Χ. μέχρι το 1830, ο γεωγραφικός χώρος της σημερινής Ελλάδας ήταν διαδοχικά κομμάτι των αυτοκρατοριών των εθνικών Ρωμαίων, των χριστιανών (Ορθόδοξων μετά το σχίσμα) Ρωμαίων και των Οθωμανών. Για “είκοσι περίπου εκατονταετηρίδες έπαυσε το Ελληνικόν Έθνος να μνημονεύεται εις την ιστορίαν ως ιστορικόν έθνος“, όπως λέει ο Κ. Κούμας. Έχει κάποια σημασία, ως δείγμα θεώρησης του Βυζαντίου ως εχθρικού προς τον ελληνισμό μορφώματος, πριν να επέμβει η μεγαλοϊδεατική σκοπιμότητα, το γεγονός πως ο αντιναύαρχος Γ. Σαχτούρης στο ημερολόγιό του, ονομάζει τον οθωμανικό στόλο «Βυζαντινό» [Υπ.Ναυτικών (1825-1826): δύο έγγραφα του υπουργείου προς τους ναυάρχους της Β΄ μοίρας του Στόλου κατά του “Βυζαντινού Εχθρικού Στόλου”, Ναύπλιο, 12 και 14 Μαΐου 1825-Αρχείο Γ.Σαχτούρη, Ε.Λ.Ι.Α). Ο ιστορικός Φίνλεϊ, χαιρετίζοντας τη συνταγματική Γ΄Σεπτεμβρίου, θεωρεί πως τερμάτισε την ξένη κατοχή που διήρκεσε 2000 χρόνια. Στο ίδιο πνεύμα ο Τιμολέων Φιλήμων, δημοσιογράφος, βουλευτής και δήμαρχος της Αθήνας, επισημαίνει: «Μακρών αιώνων υποδούλωσις…..υπό τα αίσχιστα και τυραννικώτατα των κυβερνητικών συστημάτων της Ρώμης, του Βυζαντίου, των Φράγκων….και επί τέλει των Τούρκων….» (Περ.  «Παρνασσός», 4.1879). Η αυτονόητη ιστορική αλήθεια βρήκε δυστυχώς μπροστά της, καθρέφτη παραμορφωτικό, το Σ.Ζαμπέλιο.  Η προσωπικότητά του μπορεί να φωτιστεί από τις κατηγορίες που εκτόξευσε κατά του Δ.Σολωμού, γιατί έγραψε στην δημοτική τον Εθν.Ύμνο και γιατί στράφηκε στον γερμανικό ρομαντισμό εγκαταλείποντας τα πάτρια. Ο ερμαφρόδιτος όρος του «ελληνοχριστιανικού πολιτισμού», εμφανίστηκε για πρώτη φορά το 1852, στην εισαγωγή συλλογής του από μεσαιωνικά ποιήματα. Ο Πολυλάς αντιτάχθηκε σε αυτήν την θεώρηση. Ο Ζαμπέλιος δεν δίστασε στην «Μελέτη» του για τον μεσαιωνικό ελληνισμό, να στήσει ολόκληρο μεταφυσικό νεφέλωμα για την ιερή αποστολή του Ελληνισμού που ταυτίζεται με την Ορθοδοξία, η οποία φτιάχτηκε αποκλειστικά και μόνο για την σωτηρία του, μέσω της πρόσκαιρης και εξαγνιστήριας δουλείας στους Οθωμανούς, την οποία ετοίμασε η Θεία Πρόνοια, που προφανώς δεν είχε άλλη καλύτερη δουλειά να κάνει από το να σταυρώνει την Ελλάδα για τη Σωτηρία της ανθρωπότητας: «…δόγμα θρησκευτικόν οίον το ελληνικόν, είναι όρος της του έθνους ατελευτησίας, είναι αυτό εκείνο το έθνος. Το γένος των Γραικών ώφειλε κατά θείαν οικονομίαν…να υποπέση υπό την Αιχμαλωσίαν, ώφειλεν εις την κολυμβήθραν της δουλείας να βαπτισθή ίνα εξέλθη κεκαθαρισμένον….». Το παραλήρημα  και καταλήγει με θριαμβευτική αφέλεια στην ομολογία πως «την καθαρτήριον κολυμβήθραν (της δουλείας) η Ορθοδοξία την ητοίμασεν». Τη σκυτάλη πήρε στα 1850, κάνοντας στροφή από τις προηγούμενες θεωρήσεις του, ο φιλόδοξος κρατικός ιστορικός Παπαρρηγόπουλος, που έδωσε επιστημονική επίφαση στην συνέχεια Ελληνικότητας-Ορθοδοξίας, υποστηρίζοντας «το μυστήριον της μετεμψυχώσεως του Ελληνισμού από του αρχαίου εις τον νέον βίον…», παλινωδώντας στη ‘Βυζαντινή Ιστορία’ του, στην προσπάθειά του να συμβιβάσει τα ασυμβίβαστα, αιχμάλωτος των εξωπραγματικών δεσμεύσεών του. Στηλιτεύει μεν τη διαφθορά του κλήρου, την αμάθεια του λαού, την κτηνωδία των αυτοκρατόρων, το άγος της εικονολατρίας αλλά ταυτόχρονα, επαινεί τον κλήρο, ελληνοποιεί το λαό, υμνεί τους αυτοκράτορες και επιχαίρει για την αναστύλωση των εικόνων. Όταν ο Παπαρηγόπουλος το 1853 διατύπωσε τη θεωρία της συνέχειας στην ‘Ιστορία του Ελληνικού Έθνους’, κυριαρχούσαν-ακόμη και στα σχολικά εγχειρίδια της εποχής-οι αντιλήψεις που θεωρούσαν το ‘Βυζάντιο ως περίοδο δουλείας για το ελληνικό έθνος’ (Κουλούρη Χ. «Ιστορία και Γεωγραφία στα Ελληνικά Σχολεία (1834-1919), ‘Ιστ.Αρχείο Ελλην.Νεολαίας’ Γ.Γ.Ν.Γενιάς-1988, σ. 36). Όπως επισημαίνει ο Φ.Γρηγορόβιος στη μνημειώδη «Μεσαιωνική Ιστορία των Αθηνών» (1889), οι Βυζαντινοί επίσημοι έβλεπαν την Ελλάδα ως τόπο εξορίας, «χώρον μυχαίτατον».  Ο ίδιος επισημαίνει πως η Ελλάδα είχε υποφέρει από την διοίκηση των Βυζαντινών στρατηγών και των οικονομικών υπαλλήλων, που ήταν «σλάβικης καταγωγής από την Θράκη και την Μακεδονία» οι οποίοι ενδιαφέρονταν να αρπάξουν όσο περισσότερα μπορούσαν. Ο Φαναριώτης λόγιος και υπουργός Ιακωβάκης Ρίζος Νερουλός σε διάλεξή του που δόθηκε το 1841 στην Αρχαιολογική Εταιρεία χαρακτήρισε την βυζαντινή Ιστορία "μακροτάτη σειρά πράξεων μωρών και αισχρών βιαιοτήτων του εις το Βυζάντιον μεταφυτευθέντος Ρωμαϊκού Κράτους. Είναι στυλογραφία επονείδιστος της εσχάτης αθλιότητος κι εξουθενώσεως των Ελλήνων".

Το 1976 στην Αθήνα, ο Αγιορείτης μοναχός Νέστορας, εισέβαλλε στο Υπ. Παιδείας και συνέτριψε τα γεννητικά όργανα του αγάλματος του Δία. Η πράξη αυτή δεν ήταν έργο ενός μεμονωμένου φανατικού, ήταν συνεπής με την Ορθόδοξη παράδοση του υπουργείου Μπαμπινιώτη. Το μένος κατά των ελληνικών μνημείων, εκφράζει την συμπλεγματική ψυχολογία του κατώτερου πολιτισμού, που η συγκυριακή του δύναμη, του δίνει την ευκαιρία να συντρίψει τον ανώτερό του. Οι "ολοοί κηφήνες εδηλήσαντο μελίσσας"  όπως γράφει ο λόγιος Έπαρχος της Κωνσταντινούπολης Κύρος ο Πανοπολίτης (που καλούσε τις νύμφες των Πιερίων να ψάξουν μαζί του για νέα πατρίδα), ο οποίος εξαναγκάστηκε με τη βία από την αγία αυτοκράτειρα να γίνει επίσκοπος χωρίς να είναι χριστιανός (Παλ.Ανθ. IX, 136). To 1204 όταν η Πόλη έπεσε στους Φράγκους, o πατριάρχης Ιωάννης Ι΄, επικεφαλής πιστών κατέστρεψε ένα άγαλμα της Αθηνάς, κραυγάζοντας «η σκύλλα μας έφαγε» (Κ.Σάθα «Μεσ.Βιβλιοθήκη», τ.Ζ΄, σ.ρλε΄). Όμως ο "ογκόλιθος της Θεολογίας" κ.Γιώργος Μεταλληνός με επιστολή του στην εφημερίδα  του «Εντιμότατου» κ.Γρηγόρη Μιχαλόπουλου "Νέοι Άνθρωποι»" (22-6-2001) εξηγεί: "Οι Έλληνες Χριστιανοί, κυρίως στην μητροπολιτική Ελλάδα, δεν κατέστρεφαν τους αρχαίους Ναούς, αλλά τους καθαγίαζαν και τους μετέτρεπαν σε χριστιανικούς" (Θ.Χατζηγώγος). Με τον ίδιο τρόπο λοιπόν ο Πορθητής καθαγίασε την αγ.Σοφία. Αλλά αυτά ωχριούν μπροστά στις διαπιστώσεις των Αγίων Πατέρων που γνωμάτευαν πως μέσα στα ελληνικά αγάλματα ζούσαν δαίμονες (Κ.Μπαρούτας, "Βυζαντιναί Μελέται",τ.Ζ΄)

Ω ιερά απλοϊκότης! Ο κ.Μπαμπινιώτης (με τσεμπέρι) ρίχνει ξύλα στην πυρά των εχθρών της ορθόδοξης παράδοσης.

O πρωτοπρεσβύτερος και πολιτευτής της ακροδεξιάς «Εθνικής Παράταξης» (Στεφ-Στεφ)  καθηγητής Γιάννης Ρωμανίδης, κορυφαίος ορθόδοξος θεολόγος, υπήρξε υπέρμαχος της χρήσης του όρου «Ρωμηός» και όχι Έλληνας. Σε διάλεξή του στις 21-3-76 στο Μεσολόγγι, επισήμανε: «Το 1901 κυκλοφόρησε το έργο ‘Ιστορία της Ρωμηοσύνης’ του Αργύρη Εφταλιώτη. Ήταν εποχή που τα ονόματα Ρωμηός και Ρωμηοσύνη συγκινούσαν περισσότερο, από ότι σήμερα, τους Ρωμηούς. Αυτό γιατί τα ονόματα Έλλην και Ελληνισμός εισαχθέντα συνταγματικώς κατά το 1822 δεν είχαν ακόμη επικρατήσει στην συνείδηση και την χρήση του λαoύ ….Ο (καθηγητής) Γ.Σωτηριάδης έγραψε μίαν κριτικήν κατά … του Εφταλιώτη όπου ισχυρίζετο ότι η χρήσις των ονομάτων Ρωμιός και Ρωμιοσύνη αντί των Έλλην και Ελληνισμός δείχνει έλλειψιν φιλοπατρίας και ότι η λέξις Ρωμιός πρέπει να αποφευχθή διότι έχει τάχα καταφρονεμένην σημασίαν “ανθρώπου ευτελούς και χυδαίου”. Στην συνέχεια υπογράμμισε πως ο Κωστής Παλαμάς απαντώντας στον Σωτηριάδη ισχυρίστηκε πως λεγόμαστε: “Έλληνες, για να ρίχνουμε στάχτη στα μάτια του κόσμου, πραγματικά, Ρωμιοί“. Μάλιστα το 1874, ο άγιος Δρύστρας (Δορόστολο, στη Ντομπρουτζά) Διονύσιος απαιτούσε με σφοδρότητα από την ελληνική κοινότητα της Τούλτσας, να μετονομαστεί σε «γραικική». Δύο χρόνια μετά την περίφημη εγκύκλιο κατά του φυλετισμού, το πατριαρχείο «του Γένους» προσπαθούσε συγκυριακά να αποβάλλει την ρετσινιά της ελληνικότητας, ενθυμούμενο πως ήταν τάχα Οικουμενικό, για να κατευνάσει την δίκαιη οργή των παραγκωνισμένων Σλάβων Ορθοδόξων. Όπως σημειώνει από τα 1855 ο Γάλλος M.A. Ubicini (La Turquie Actuelle), Γραικοί δεν ονομάζονταν τότε μόνο οι ελληνικής καταγωγής αλλά όλοι οι υπαγόμενοι στην δικαιοδοσία του πατριαρχείου. Οι Τούρκοι θεωρούσαν όλους τους Ορθοδόξους που υπαγόντουσαν στο πατριαρχείο ως Ρουμ ορτοντόξ και σε πολλά δημοτικά τραγούδια ο ευρύτερος ορθόδοξος χώρος καλείται Ρωμανία. Από αυτήν την αντίληψη προήλθε και η Ρούμελη (“Ρούμ-ιλί” =χώρα των Ρωμαίων), που εκτός από την Στερεά, εκπροσωπούσε αρχικά πολύ ευρύτερο γεωγραφικό χώρο. Η Εκκλησία σε καμία περίπτωση δεν διαμόρφωσε (ούτε ήθελε, ούτε είχε από τη φύση που της προσέδωσε ο ιδρυτής της τη δυνατότητα αλλά και το δικαίωμα να το κάνει), ελληνική συνείδηση. Ούτε το γεγονός πως χρησιμοποιούσε ελληνικά στη λατρεία επέδρασε σε κάτι, αφού και οι Σλάβοι Βλάχοι και Αλβανοί Ορθόδοξοι της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, με ελληνική λειτουργία επίσης, ακόμη δε και με κατά κανόνα ξένους, εγκάθετους του πατριαρχείου, Γραικούς (Νεοέλληνες ή έστω ελληνόφωνους) επισκόπους, διέσωσαν εύκολα τη γλώσσα τους (την οποία εκτός από το πατριαρχείο, για λόγους ομογενοποίησής τους κάτω από τη ράβδο του, κανείς δεν τους πίεζε να αλλάξουν) και δημιούργησαν εθνικές συνειδήσεις. Όπως παρατηρεί ο Π.Κονδύλης («Οι αιτίες της παρακμής της σύγχρονης Ελλάδας»): “…η Εκκλησία ήταν θεσμός ξένος προς το έθνος, θεσμός πολυεθνικός….με το έθνος δεν είχε καμία σχέση και μάλιστα έπρεπε από τη σκοπιά της να φοβάται ότι η δημιουργία ενός εθνικού κράτους θα διασπούσε το πλήρωμά της, που ανήκε σε περισσότερα έθνη και έτσι θα εμείωνε την επιρροή της…” . Θεωρώ ολότελα περιττό να αναφερθώ σε κείμενα μίσους των Αγίων Πατέρων ή σε βανδαλισμούς μνημείων και διώξεις φιλοσόφων του ελληνικού κόσμου, ακόμη και στο κλείσιμο της Σχολής των Αθηνών. Είναι πλέον ευρύτερα γνωστά ακόμη και στον κ.Μπαμπινιώτη, ο οποίος προσποιείται πως δεν τα ξέρει, παρ’όλο που η κρατικά έμμισθη επιστημονική του ιδιότητα του επιβάλει και να τα ξέρει και να τα ομολογεί δημόσια. Αυτός όμως νοσταλγεί μαζί με το μεσαιωνικό δεσπότη της αμαρτωλής Αρχιεπισκοπής, την εποχή που ήταν «Άστοχα πράγματα και κινδυνώδη, οι έπαινοι για των Ελλήνων τα ιδεώδη» (Καβάφης «Ιουλιανός εν Νικομηδεία).

Ο  Ελευθέριος Βενιζέλος έχει απαντήσει στους Ελληνοχριστιανούς ιεροϋπηρέτες: «Δεν δύναμαι να εννοήσω πως … είναι δυνατόν να… σας λέγουν ότι η έννοια του Ελληνισμού ταυτίζεται προς την έννοιαν της Ορθοδοξίας, ενώ δεν υπάρχουν ίσως δυστυχώς δυο τόσον αντίθετοι προς αλλήλους όσον είναι σήμερον η έννοια του Ελληνισμού προς το επικρατούν μέρος της Ορθοδοξίας“. Αυτά τόνιζε το 1906 στην Β΄ Συντακτική Συνέλευση των Κρητών και συμπλήρωνε: “..αν γίνει παραδεκτή η θεωρία αυτή, τότε βεβαίως όσοι ευρίσκονται εις την Ελλάδα εάν πιστεύουν άλλην θρησκείαν, τότε αυτοί δεν είναι Έλληνες“.

Ο Ιουλιανός, που οι θαυμαστές των αγριάνθρωπων και άξεστων βυζαντινών αυτοκρατόρων αποκαλούν “αποστάτη“, ήταν ο πλέον καλλιεργημένος με ελληνική παιδεία αυτοκράτορας, και ίσως ο μόνος με ελληνική συνείδηση. Ελληνίδα στην καταγωγή υπήρξε η φόνισσα αυτοκράτειρα Ειρήνη η Αθηναία η παιδοκτόνος, αλλά στην συνείδηση ήταν Ρωμαία χριστιανή φανατική, που στο τέλος κλείστηκε σε μοναστήρι. Αθηναία ήταν και η Αθηναϊδα που υποχρεώθηκε να βαπτιστεί χριστιανή και να ονομασθεί Ευδοκία. Οι υπόλοιποι αυτοκράτορες ήταν Ιλλυριοί, Ίσπανοί, Ίσαυροι, Σλάβοι, Αρμένιοι, Παφλαγόνες, Φρύγες, Χάζαροι, και οι δυό τελευταίοι Παλαιολόγοι Σέρβοι από την μητέρα τους Ελένη Δραγάτσαινα κόρη του συμπολεμιστή του Βαγιαζίτ χωροδεσπότη Κουμάνοβου και Στρώμνιτσας Κωνσταντίνου, που έπεσε μαχόμενος με τους Τούρκους σε εκστρατεία κατά της Βλαχίας. Σλάβα, Βουλγάρα, ήταν κι η Ελένη σύζυγος Θεοδώρου Β΄Λάσκαρη.

Ο κ.Μπαμπινιώτης λοιπόν,  δε σέβεται ούτε την υπουργική του ιδιότητα που τον θέλει υπουργό όλων των Ελλήνων και όχι μόνο των ορθόδοξων πιστών, ούτε την καθηγητική του ιδιότητα που τον θέλει αμερόληπτο εκφραστή επιστημονικών απόψεων και όχι εθνοθρησκευτικών ιδεοληψιών. Στο δεύτερο μέρος θα δούμε το διαφωτιστικό ρόλο του κλήρου στην οθωμανική αυτοκρατορία” και στο τρίτο το ρόλο του στην Επανάσταση, για να δούμε πόση αξία έχουν τα πτερόεντα έπεα του ελληνοχριστιανού υπουργού.

Τέλος το άρθρο στην εφημερίδα που έλεγα στην αρχή

Νεο-παγανισμός:
Πίσω ολοταχώς…
(Γράφει ο Γεώργιος Μπαμπινιώτης*)
“Είναι ιδιαίτερα λυπηρό να προσπαθούν μερικοί νεοπαγανιστές να βάλουν εναντίον τού Χριστιανισμού. Ποιος θα το φανταζόταν ότι μετά 20 ολόκληρους αιώνες ζωής τού Χριστιανισμού, μετά την εξάπλωση τής διδασκαλίας τού Ευαγγελίου στο μεγαλύτερο τμήμα τής Οικουμένης, μετά την ιστορική συμπόρευση Ελληνισμού και Χριστιανισμού, θα εμφανίζονταν στη σύγχρονη Ελλάδα μερικοί συμπατριώτες μας που εν ονόματι τού Ελληνισμού, τής ελληνικότητας και τής Ελλάδας θα στρέφονταν συλλήβδην εναντίον τής χριστιανικής θρησκείας, καλώντας σε επιστροφή στη λατρεία των ειδώλων, στην ειδωλολατρία, στον παγανισμό και στον πολυθεϊσμό!
Με κάποιες πρόσφατες νεοπαγανιστικές απόψεις που έχουν διατυπωθεί τα τελευταία χρόνια, δεν ξέρει κανείς αν πρέπει να χαμογελάσει πικρά για όσα λένε αυτοί οι νοσταλγοί ενός «θρησκευτικού αττικισμού» ή αν πρέπει να προβληματιστεί σοβαρά για τα ακραία αναχρονιστικά φαινόμενα ορισμένων φιλόδοξων αμαθών ή ημιμαθών, οι οποίοι μέσα σε ένα κλίμα σύγχυσης φρενών που παρατηρείται σε ορισμένες εκφάνσεις τής σύγχρονης ζωής εκλαμβάνουν τη χριστιανική πίστη ως εχθρό των διδαγμάτων, των αρχών και των αξιών τού Ελληνισμού.
Υπάρχουν δηλ. σήμερα, στις αρχές τού 21ου αιώνα, συμπατριώτες μας, ελάχιστοι ευτυχώς, μερικοί από τους οποίους αποτελούν γραφικές μάλλον φιγούρες, που υποστηρίζουν ότι εχθρός τού Ελληνισμού υπήρξε και είναι ακόμη και σήμερα ο Χριστιανισμός και ότι όποιος πιστεύει στις αξίες και τα ιδανικά τού Ελληνισμού είναι αυτομάτως αντίθετος προς τον Χριστιανισμό, που ως θρησκεία υπέσκαψε και έβλαψε τον Ελληνισμό!
Το αποκορύφωμα αυτής τής φαεινής «σύλληψης» είναι ότι η αποδοχή τού Ελληνισμού συνδέεται αυτομάτως με την απόρριψη τής χριστιανικής θρησκείας και ότι περαιτέρω προϋποθέτει επιστροφή στην αρχαία ελληνική θρησκεία, δηλ. επιστροφή σε μια πολυθεϊστική ανθρωπομορφική αντίληψη τού θείου, σε ό,τι είναι γνωστό ως «Δωδεκάθεο».
Πρόκειται για μια αντίληψη που πολιτισμικά για την πορεία τού Ελληνισμού συμπίπτει, στην πράξη, με το ναυτικό παράγγελμα «πίσω ολοταχώς»! Αυτός ο φολκλορικός «ελληνισμός της χλαμύδας», όταν περνάει σε τελετές αναβίωσης τής αρχαίας λατρείας των Ολυμπίων θεών με ανάλογη ενδυμασία, ύμνους και σύμβολα (δάδες, θυσίες ζώων κ.τ.ό.), ταυτίζει ανεπίτρεπτα και ανιστόρητα τον Ελληνισμό με φαιδρές καταστάσεις. Μπορεί μάλιστα να πάρει και τη μορφή κωμικοτραγικής πρόκλησης, όταν «ζητείται πίσω» ο Παρθενώνας, για να αποτελέσει τον επίσημο ναό τής νεοπαγανιστικής λατρείας!
Όσο αυτή η νεοπαγανιστική αντίληψη είναι απλώς μια ευφάνταστη σύλληψη μερικών αρνητών τής χριστιανικής διδασκαλίας, που τους κάνει αναχρονιστικούς νοσταλγούς τού αρχαίου κόσμου, ενός κόσμου που έχει παρέλθει ανεπιστρεπτί, το θέμα δεν έχει ιδιαίτερη σημασία.
Όταν όμως ταυτίζεται στο μυαλό κάποιων με την απόδοση τιμής προς τον Ελληνισμό και με την ανιστόρητη παραδοχή ότι Ελληνισμός και Χριστιανισμός υπήρξαν δύο αγεφύρωτα εχθρικοί κόσμοι, τότε πρόκειται για έμμονη ιδέα που καταλήγει σε επικίνδυνη έως ύποπτη πολιτισμική παραχάραξη μιας ιστορικής πραγματικότητας.
Η πραγματικότητα είναι ότι ο Ελληνισμός και ο Χριστιανισμός, δύο μεγάλα πολιτισμικά μεγέθη, που ξεκίνησαν πράγματι με σύγκρουση κατόρθωσαν να περάσουν ήδη από τους πρώτους μεταχριστιανικούς χρόνους σε μια θαυμαστή, ιστορικά τεκμηριωμένη, συμπόρευση, η οποία στηρίχθηκε σε αναγνώριση τού συμπληρωματικού χαρακτήρα των δύο πολιτισμικών μεγεθών από τους ίδιους ανθρώπους, τους Έλληνες χριστιανούς.
Αυτό επιτεύχθηκε με πρωτοβουλία μεγάλων Πατέρων τής Εκκλησίας, όπως ο Μέγας Βασίλειος και ο Γρηγόριος ο Θεολόγος, οι οποίοι είχαν σπουδάσει στη Φιλοσοφική Σχολή των Αθηνών και γνώριζαν εις βάθος τη σημασία των ελληνικών γραμμάτων, τής ελληνικής γλώσσας και τής ελληνικής σκέψης και οι οποίοι πίστευαν και δίδασκαν ότι ο Χριστιανός έχει πολλά να κερδίσει από τη μελέτη των ελληνικών κειμένων.
Η διδασκαλία περί αθανασίας τής ψυχής, καθώς και οι ηθικές αξίες που αναδύονταν μέσα από τα κείμενα των μεγάλων τραγωδών, ακόμη και μέσα από την ποίηση (μην ξεχνάμε πως ο Γρηγόριος ο Θεολόγος ήταν και μεγάλος ποιητής) δεν διέφευγαν την προσοχή των Πατέρων που είναι γνωστό ότι γνώριζαν βαθιά την ελληνική φιλοσοφία, τη ρητορική και την ελληνική σκέψη και παιδεία γενικότερα. Τιμούν και διδάσκονται οι Πατέρες από τον ορθό λόγο των αρχαίων Ελλήνων, ενώ προσπερνούν τη μυθολογία τους όσο αντανακλά τις ανθρώπινες αδυναμίες τού Δία ή της Ήρας ή διαφόρων μυθολογικών ηρώων.
Έτσι ένιωθαν, για να συνεχίσουμε την ιστορική περιπλάνηση, και ο Φώτιος και ο Αρέθας και ο Ευστάθιος, αυτές οι μεγάλες μορφές τής Εκκλησίας και των γραμμάτων τού Βυζαντίου, όταν μελετούσαν, παρέπεμπαν ή μιλούσαν για τους αρχαίους. Και εκκλησιαστικοί άνδρες τού διαμετρήματος ενός Ευγένιου Βούλγαρη, ενός Νεόφυτου Δούκα, ενός Άνθιμου Γαζή ή ενός Κωνσταντίνου Οικονόμου ή ενός Νεόφυτου Βάμβα έτσι ένιωθαν όταν χρησιμοποιούσαν τα ελληνικά γράμματα και τα ελληνικά κείμενα για να συμβάλουν στον φωτισμό τού σκλαβωμένου Γένους.
Γι’ αυτό είναι ιδιαίτερα λυπηρό και άδικο να προσπαθούν μερικοί, ελάχιστοι το ξαναλέω, νεοπαγανιστές να βάλουν εναντίον τού Χριστιανισμού εν ονόματι δήθεν τού Ελληνισμού! Να αγνοούν μια ιστορική πραγματικότητα που πέρασε μέσα από την Παιδεία και την Εκπαίδευση των Ελλήνων, αυτή τής «αλληλοπεριχώρησης» Ελληνισμού και Χριστιανισμού, και να προβάλλουν ψευδοδιλλήματα που ξεπέρασε ο Ελληνισμός στον ιστορικό του βίο με ελάχιστες αποκλίσεις μερικών φανατικών ένθεν κακείθεν που όμως δεν επηρέασαν τη συμπόρευση.
Ας απομονωθούν αυτές οι φωνές και ας μην προβάλλονται από ανυποψίαστους υπεύθυνους τηλεοπτικών σταθμών, που στον βωμό τής θεαματικότητας αναζητούν πάσης μορφής «θέαμα».
Για τους γνωρίζοντες, όσοι αγαπάμε και έχουμε αγωνισθεί για τα ελληνικά γράμματα, τη διατήρηση και τη διάσωσή τους, υπάρχουν τόσα πεδία αγώνα για την ανάδειξη και αξιοποίηση των αρχών τού Ελληνικού πολιτισμού, ιδίως στον χώρο τής Ευρώπης που πρέπει να συνειδητοποιήσει τις πνευματικές ρίζες της, ώστε να μην περισσεύουν χρόνος και δυνάμεις για ψευδοκηρύγματα και ψευδοδιλλήματα τα οποία, αν βρουν σοβαρούς υποστηρικτές, ευτελίζουν τελικά τον ίδιο τον Ελληνισμό.
ΠΡΟΣ ΝΕΟ-ΠΑΓΑΝΙΣΤΕΣ
Οι Νεοπαγανιστές έχουν κάθε δικαίωμα να πιστεύουν ό,τι θέλουν.
Δικαιούμεθα μόνο να ζητούμε να μη ταυτίζουν τον Ελληνισμό με την απόρριψη τής ορθόδοξης χριστιανικής πίστης, παραπλανώντας μερικούς ανυποψίαστους συμπατριώτες μας ότι δήθεν Ελληνας σημαίνει μη Χριστιανός και ότι ο Χριστιανισμός κατέστρεψε τον Ελληνισμό!

Ελπίζω τώρα να μην μας παραξενεύει και πως μπορεί να συνδέονται κυβερνήσεις τεχνοκρατών με το Βυζάντιο, με τα φιρμάνια, με τα χρυσόβουλα με την καταπάτηση εκτάσεων, με την 'πράσινη ανάπτυξη' με τις μεταρρυθμίσεις, με πυρκαγιές στην Πεντέλη με το Helios με τον ΣΚΑΙ και το σωτήριο έργο της εκκλησίας  με τα συσσίτια, με τον κύριο Μπάμπη και τους κυρίους Αλαφούζους και Μπόμπολες, με...... ουφ τον νέο μας γενναίο Μεσαίωνα....

Αμετανόητοι.... ή Αγγελάκας κατά Κωστόπουλου

Όταν μια ολόκληρη χώρα έχει καταρρεύσει, όταν ένα ολόκληρο κυρίαρχο σύστημα αρχίζει να έρχεται αντιμέτωπο με τις ανακολουθίες του, μπορεί να είναι πολύ άδικο αν όχι επικίνδυνο  να αποδίδονται προσωπικές ευθύνες μόνο σε κάποιους. Από την άλλη είναι φασιστικά ολοκληρωτικό το να αποδίδονται συλλογικές ευθύνες, σαν τα ‘κρεμάλα και στους 300’ συλλήβδην και εκεί ανάμεσα σε αυτές τις δύο καταστάσεις η ακροβασία εύκολα μπορεί να καταλήξει σε ελεύθερη πτώση στο κενό.

Είναι βαθιά μου πεποίθηση, και συγγνώμη που το επαναλαμβάνω συνέχεια, πως η κρίση είναι πρωτίστως μια κρίση αξιών και κουλτούρας και όχι οικονομική ή συστημική όπως συχνά μας λένε. Αν όντως ισχύει αυτό, τότε θα πρέπει περισσότερο να αναζητούμε αυτούς που δημιούργησαν την νέα κουλτούρα, αυτούς που διέφθηραν, αυτούς που κοίμισαν συνειδήσεις, παρά αυτούς που ‘τα φάγανε’ αν και συχνότερα τα δυο χαρακτηριστικά βρίσκονται στους ίδιους ανθρώπους.
Τα λέω αυτά, ρισκάροντας την ακροβασία, γιατί αν τολμούσα να καταλογίσω προσωπικές ευθύνες για αυτή την κατάσταση σε κάποιους, στην λίστα μου σίγουρα θα βρισκόταν στις πρώτες θέσεις ο Π.Κωστόπουλος.

Επειδή δεν τον γνωρίζω τον άνθρωπο, ούτε έχω ασχοληθεί με την ζωή του, να ξεκαθαρίσω πως η κριτική μου δεν έχει προσωπικό χαρακτήρα, αλλά δεν μπορώ παρά στο πρόσωπο του να βλέπω συγκεντρωμένα όλα αυτά τα στοιχεία που οδήγησαν στην αναγκαία για την σημερινή κατάσταση διαφθορά που αναφέρω παραπάνω. Δεν ξέρω αν ‘τα φαγε’, ‘τα ρπαξε’, ή έκανε λαμογίες, το σίγουρο όμως είναι πως αν θέλαμε να δώσουμε ένα πρόσωπο στο μεταπολιτευτικό πνεύμα της Ελλάδας, που βρέθηκε από την μια στιγμή στην άλλη στον νέο κόσμο της κατανάλωσης, της γκλαμουριάς, του lifestyle, της σχετικότητας, και του δήθεν το δικό του θα ήταν μεγάλο φαβορί.

Το ότι τώρα ο κος Κωστόπουλος όπως και ο κος Γαβαλάς, που σε συνέντευξη του μετά την πρώτη σύλληψη είπε πως ‘τι να κάνουμε αυτή είναι η δουλειά μου να πουλάω lifestyle, ξέπεσε, και δικαίως στην επιστολή του μιλάει για την ανθρωποφαγία των μέσων (στην οποία είναι συνυπεύθυνος), δεν αλλάζει το γεγονός πως υπήρξε δημιουργός σε μεγάλο βαθμό των παραπάνω καταστάσεων.
Ένα Lifestyle που έπεσε ως ναρκωτικό πάνω στην ‘ψωροκώσταινα΄της ευρώπης, κάνοντας την να χάσει και τα τελευταία θετικά χαρακτηριστικά που είχε, οδηγώντας την στις δανεικές λιμουζίνες, στις σαμπάνιες, στα club με τις μοντέλες, στις πίστες, με αποτέλεσμα 20-30 χρόνια μετά το όνειρο και τα χαϊλίκια που διαφήμιζε ο κος Κωστόπουλος να μας φέρουν εδώ που είμαστε έχοντας εν τω μεταξύ καταστρέψει και κανα δύο γενιές ανθρώπων, οι οποίοι σήμερα στέκονται ανίκανοι να καταλάβουν καν τι παίχτηκε και γιατί ξαφνικά άδειασαν οι πίστες, θάμπωσαν οι μοντέλες και το όνειρο γίνεται εφιάλτης.

Προχθές που διάβαζα λοιπόν την επιστολή του, παραβλέποντας την συμπόνια που μου προξενούσε το μίζερο αυτό κείμενο, σκεφτόμουν πόσο χρήσιμο θα ήταν αν σε κάποιο από τα χαρακτηριστικά για το στυλ του ‘Κλικ’ άρθρα ‘100 πράγματα που πρέπει να έχει κάνει ένας άντρας μέχρι να πεθάνει΄ είχε βάλει αντί για τα πούρα, τις σαμπάνιες και τα τρίο, νο1 ο Πέτρος ένα ‘να μάθει πέφτοντας από ψηλά πως σημασία έχει όχι πόσο ανεβαίνεις αλλά πάνω σε τι βάσεις΄, ή ένα ‘ να έχει διαβάσει και καταλάβει τους στίχους του O Fortuna’, ή ένα ‘να μην έχει διαφθείρει’.

Δυστυχώς όμως αυτά δεν ήταν μέρος του νέου πνεύματος που προωθούσε η εποχή και ο ίδιος, και φυσικά ούτε των άλλων φίλων του, συναδέλφων του ‘μαζί τα φάγαμε΄ Πάγκαλου, οι οποίοι ήταν πρώτο τραπέζι πίστα στο φαγοπότι.

Δυστυχώς έπρεπε να καταλήξουμε εδώ για να αρχίσουμε να βλέπουμε, έπρεπε να πάθουμε για να μάθουμε, παρά την ύπαρξη στο παρελθόν φωνών ή ίσως ακριβώς λόγο της εξαφάνισης τους από το εν λόγω σύστημα, που προειδοποιούσαν. Το λαμπρό lifestyle του Πέτρου τις είχε κατά κράτος νικήσει σε μια δεκαετία μόνο.

Έχοντας αυτές τις σκέψεις, μάλλον το μόνο που θα καταλόγιζα στον Κωστόπουλο τελικά θα ήταν πως δεν μετάνιωσε, πράγμα που στα μάτια μου αποδεικνύει την δύναμη της διαφθοράς του όλου αυτού συστήματος.

Το ας πούμε ευχάριστο, είναι πως ενω σκεφτόμουν αυτά, είδα πως τελικά πληθαίνουν οι φωνές που θέτουν στην ίδια βάση το ζήτημα, ή έτσι κατάλαβα διαβάζοντας την άλλη μέρα το λιτό και περιεκτικό κείμενο του Γιάννη Αγγελάκα.

"Διαβάζοντας την επιστολή απάντηση απολογία του κυρίου Πέτρου Κωστόπουλου για το κλείσιμο της ΙΜΑΚΟ έκανα μερικές σκέψεις ψύχραιμες χωρίς ίχνος χαιρεκακίας, μερικές στιγμές μάλιστα ένοιωσα μια βαθειά θλίψη για τις στενοχώριες τις έννοιες και τα δυσβάσταχτα βάσανα που περνά κάποιος άνθρωπος που υπήρξε μέχρι πρότινος ο γκουρού της ανεμελιάς και της ελαφράδας για ένα μεγάλο κομμάτι της νεοελληνικής μας κοινωνίας.

Ωστόσο η έκπληξη ή η αποκορύφωση αν θέλετε της κατάθλιψης που τραγικά διαπερνά όλο το κείμενο έρχεται τη τελευταία στιγμή στο τελευταίο υστερόγραφο:

''ΥΓ.4: Πάτησα σχεδόν τα 60 αλλά επιμένω: Η ζωή είναι μικρή για να είναι θλιβερή. Θα τα ξαναπούμε…"

Δεν λέω, μπορεί και να’ ναι ηρωικό να βλέπεις τον καπετάνιο να βουλιάζει με το πλοίο του, μέσα στα τοξικά απόβλητα που ο ίδιος δημιουργούσε όλα αυτά τα χρόνια, φωνασκώντας «δεν μετανοιώνω», αλλά πείτε μου αν υπάρχει ένας στοιχειωδώς σκεπτόμενος και ευαίσθητος Έλληνας που να μη γνωρίζει έστω και εκ τω υστέρων ότι το εν λόγω απόφθεγμα υπήρξε ένα από τα βασικά συνθήματα με τα οποία η πασοκική πανούκλα έπεσε πάνω στη παραζαλισμένη μεταπολιτευτική ελληνική κοινωνία τότε στα μέσα της δεκαετίας ‘80 για να αποπλανήσει και να μυήσει σχεδόν τους πάντες δεξιούς αριστερούς στις ιερές αξίες του σταρχιδισμού, του κωλαρπαξισμού, του τομαρισμού, της απενοχοποίησης του κυνηγιού του κέρδους και της εφήμερης δόξας και να μας βάλει όλους να τρέχουμε κακόγουστοι, χωρίς μνήμη, λαχανιασμένοι και χαζοχαρούμενοι προς τον όλεθρο. Κρίμα που 60 χρόνια ζωής δεν άφησαν ούτε ένα τόσο δα ίχνος γνώσης μέσα στην ύπαρξη του κυρίου Κωστόπουλου.

Του αφιερώνω ένα τετράστιχο που σε κάποιους θα θυμίσει κάτι:

Η ζωή είναι μεγάλη

κι αν την κάνεις καρναβάλι

Θα'ρθει η ώρα να χτυπήσεις

το ξερό σου (τ’ αδειανό σου;) το κεφάλι".

Στις στάχτες του πολιτισμού θα αργοσβήνει το φώς του κόσμου

Είναι τόσες πολλές οι ειδήσεις και οι εξελίξεις το τελευταίο διάστημα που ενώ προσφέρουν άπειρα θέματα για σχολιασμό τελικά παθαίνουμε κορεσμό πριν καλά καλά τις χωνέψουμε. Μόνο την τελευταία εβδομάδα θα ήθελα να γράψω κατεβατά, ας πούμε για την συγκυρία της απόφασης του εμπάργκο στο Ιράν που γυρίζει μπούμερανγκ με το σταμάτημα των εξαγωγών πετρελαίου ειδικά για τις χώρες του Ευρωπαϊκού νότου που είναι και αυτές που κινδυνεύουν περισσότερο από την κρίση. Επίσης πώς να μείνουν ασχολίαστες ειδήσεις σαν και αυτές για εξωγενείς ρυθμίσεις του χρόνου – για να μην πω του αποτελέσματος – των εκλογών που σηματοδοτούν μια νέα περίοδο φασισμού και ολοκληρωτισμού και δικαίως γεννούν ποικιλότροπες αντιδράσεις. Λίγα λόγια σίγουρα θα χρειάζονταν για τις εσωτερικές πολιτικές εξελίξεις, τους κωλοτούμπες που πληθαίνουν και την πολιτική σχιζοφρένεια που μας προκαλεί τα γέλια αν όχι ολολυγές.

Κάπως περισσότερο θα με ενδιέφερε να δούμε πως γίνεται και από την μία πιεζόμαστε με μέτρα που θεωρητικά θα σταθεροποιήσουν και θα αποσοβήσουν μια πιο μεγάλη οικονομική κρίση στην Ευρωζώνη – τα οποία μάλιστα κοιτάμε να τα περάσουμε Κυριακάτικα για να προλάβουμε τις αγορές -  και από την άλλη δύο μέρες μετά να έρχονται οι ‘οίκοι αξιολόγησης’ και να μας τραβάνε το χαλί κάτω από τα πόδια. Μήπως αντί να παίρνουμε οικονομικά μέτρα για τις χώρες να παίρναμε πολιτικά μέτρα για τους οίκους; Λέμε τώρα!

Τέλος θα ήθελα πολλά να πώ για τις τελευταίες συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας, για τον μουδιασμένο κόσμο, για τους παλαιούς επαναστάτες που είναι και οι μόνοι που μας έμειναν, καθώς και για τους νέο-επαναστάτες με τους οποίους τελικά ξεμείναμε. Για το κάψιμο των καταστημάτων, για τα χημικά και τις δυνάμεις καταστολής, για το κάψιμο του ‘Αττικόν’.

Τελικά όμως, δεν αντέχω να μην σχολιάσω την σημερινή ληστεία στο παλαιό μουσείο της αρχαίας Ολυμπίας, αφού στο συνδυασμό του γεγονότος αυτού με κάποια από τα παραπάνω βλέπω ολοκάθαρα μπροστά μου να αναδύεται η πλήρης παρακμιακή εικόνα που παρουσιάζει πια αυτή η χώρα, αυτός ο λαός, και η οποία δεν ξέρω πως γίνεται πια να ανατραπεί, έτσι ώστε το μέλλον μας να μην είναι μια cart postal ανθρώπων που ψάχνουν στα σκουπίδια, φασιστικών αυτοδικιών, καμένων νεοκλασικών και συλημένων μουσείων.

Έγραφα πριν λίγο καιρό, περίπου στο άσχετο, το πώς η αρχαιοκαπηλία αποτελεί τεράστια πληγή γιατί μας στερεί την ιστορική μνήμη και την γνώση του παρελθόντος, και μάλιστα προς επικύρωση ανέσυρα τον λόγο του Πλάτωνα. Φυσικά και θυμόμουν και τις δηώσεις και καταστροφές των αρχαιοτήτων στο Ιρακ από τις συμμαχικές και άλλες δυνάμεις, στο Αφγανιστάν από τους Ταλιμπάν, στην Αίγυπτο την περίοδο της εξέγερσης κτλ. Ποτέ όμως δεν φανταζόμουν πως λίγους μήνες μετά και στην Ελλάδα, θα είχαμε εκτός από την αρχαιοκαπηλία η οποία ευδοκιμεί λόγω της πληθώρας των αρχαιολογικών χώρων και της ίσως και δικαιολογημένης ανικανότητας της πολιτείας να τους ελέγχει όλους, να αντιμετωπίσουμε και οργανωμένες ληστείες σαν και αυτή στην πινακοθήκη πόσο μάλλον ένοπλες επιθέσεις σαν και αυτή σήμερα στην Ολυμπία.

Λογικά κάποιος θα έλεγε, εδώ το σημερινό κράτος δεν μπορεί να προστατεύσει τους πολίτες του και μάλιστα λειτουργεί εναντίον τους, σιγά μην προστατεύσει τις αρχαιότητες, εξ’ άλλου έχει και μια προϊστορία τέτοιας ανικανότητας, από πυρκαγιές μέχρι επικίνδυνα κτήρια, πάλι καλά που κατέθεσε την παραίτηση του ο Υπ. Πολιτισμού.

Αυτό που δεν περίμενα ποτέ ήταν ο τρόπος, ο ταλιμπανισμός(sic) που ειδικά αν κατά πώς λένε κάποια δημοσιεύματα, ο ένας κομάντο οπλοφόρος ήταν έλληνας, προκαλεί εφιάλτες για το πόσο έχει ξεπέσει μαζί με αυτή την πολιτεία και ο λαός.

Αποδεικνύεται μάλιστα, πως δεν είναι μόνο τα φονταμενταλιστικά μονοθεϊστικά συστήματα που οδηγούν λόγω σύγκρουσης ιδεολογιών και μίσους σε τέτοιες πράξεις αλλά και το σύγχρονο παρηκμασμένο κοινωνικοπολιτικό μοντέλο.

Ένα μοντέλο που μετατρέπει τους ναούς των Μουσών (τα μουσεία), σε ιδιωτικές εταιρίες για να μπορέσουν να επιβιώσουν οικονομικά, ένα μοντέλο που χρειάζεται να οργανώνει τσικνοπέμπτες πάνω στα λείψανα της Ακρόπολης των Αθηνών ή από την άλλη ένα μοντέλο που δικαιολογεί την ανάρτηση κομματικών πανό με πολιτικά συνθήματα στον ιερότερο βράχο της πολιτισμένης ανθρωπότητας. Ακόμα χειρότερα και κατ’ επέκταση ένα μοντέλο στο οποίο γερασμένοι επαγγελματίες επαναστάτες, χαριεντίζονται με τα εφηβικά ένστικτα και με πρωτοφανή χυδαίο τρόπο μετατρέπουν σε εμπρηστές μέχρι και ήρωες κλασσικών μυθιστορημάτων. Πάλι καλά που σε κάθε περίπτωση έχουμε και κάποιες φωνές ακόμα κριτικές. 

Πριν κανα δυο βδομάδες έτυχε επίσης να συζητώ με ένα καλό φίλο, μια ατάκα που κάπου διάβασε σε μια εφημερίδα, να ήταν από κανέναν νεορθόδοξο, από κανέναν ‘αριστερό’ δεν θυμάμαι, που κάποιος δεν έχει σημασία ποιος, έλεγε πως ‘το βάρος τη Ακρόπολης συνθλίβει τους νεοέλληνες που δεν μπορούν να ξεφύγουν ώστε να εκφραστούν ελεύθερα και να δημιουργήσουν’. Δεν έχει σημασία ποιος το έλεγε γιατί τελικά δεν είναι απλά ένας ή δύο που το βλέπουν έτσι, θα κατανοούσαμε το βάρος της ευθύνης και του ξεπεσμού να προκαλεί κόμπλεξ κατωτερότητας και ψυχολογικά προβλήματα σε κάποιους, αλλά ένα ολόκληρο zeitgeist , πνεύμα της εποχής, που μαθηματικά οδηγεί εκεί.

Ένα πνεύμα της εποχής που οδηγεί ανθρώπους που ζουν στην πόλη, δήθεν προοδευτικούς να δικαιολογούν τον εμπρησμό ενός νεοκλασσικού, γράφοντας στο Pc τους, η στέλνοντας από το mobile phone τους μέσω του Internet τα εξής υπέροχα :

κι αλλη ολοσχερης φωτια σε νεοκλασσικο κτηριο του αρχιτεκτονα τσιλλερ (δεν προλαβα να συγκρατησω οδο) αποψε να γινουν σταχτη ολα τα συμβολα της αστικης κυριαρχιας και μπουρζουαζιας!!!!

ή άλλους να θέτουν και οι ίδιοι ψευτοδιλήμματα,

η καταστροφή του κτηρίου σημαντικότερη απο τις ζωές των πολιτών;

όμοια με αυτούς που δήθεν μάχονται τα οποία οδηγούν σε μια εξίσου φασίζουσα και καταστρεπτική προοπτική, μια προοπτική που περνάει μέσα από κατεστραμμένες προσθήκες μουσείων, μια προοπτική όπου η Ακρόπολη από ιερός βράχος γίνεται ταφόπλακα που μας κρατά θαμμένους.

Αυτό το φαινόμενο μου φαντάζει πρωτοφανές, καθώς ξεπερνά τις καταστροφές από μίσος των ταλιμπάν, ξεπερνά την πολιτική χρήση της τέχνης από τα ραιχ και τους κόκκινους στρατούς, ξεπερνά το οτιδήποτε έχει μέχρι σήμερα συμβεί καθώς δεν περιορίζεται σε συγκεκριμένες ιδεολογίες, άτομα και καταστάσεις αλλά είναι καθολικό.

Η τέχνη που από την εποχή των σπηλαίων μέχρι πρόσφατα ήταν δεμένη με το ιερό και που στην πιο αληθινή της έκφραση καλούσε και καλεί τον άνθρωπο να απλώσει τα χέρια προς τα πάνω, να ανοίξει φτερά, να πετάξει και να φτάσει ψηλότερα, να αποδεσμευτεί από την βαρύτητα του σώματος και του πνεύματος, γίνεται ένας βράχος που μας πλακώνει και πρέπει να ανατιναχθεί.

Αντί να κοιτάξουμε ψηλά, και με θαυμασμό να προσπαθήσουμε να ξεπεράσουμε την κληρονομιά μας, την πανανθρώπινη όχι μόνο την Ελληνική, συλλογικά βυθιζόμαστε στα σκοτάδια ενός νέου μεσαίωνα στο οποίο η εκκλησιαστική ορολογία και ιδεολογία του τότε έχει αντικατασταθεί με διαστρεβλωμένα ιδανικά. Η τέχνη που δεν κατάφερε μόνη της να μας εξανθρωπίσει, απαξιώνεται και καταστρέφεται έτσι ώστε τουλάχιστον να μην μας θυμίζει το ΠΟΥ θα μπορούσαμε να ήμασταν.

Μέσα σε αυτήν την βαθιά νύχτα, είναι αρκετή μια παραίτηση του Γερουλάνου καθώς οι προειδοποιήσεις υπήρχαν; Ούτε ένα σεπούκου δεν θα ήταν αρκετό! Γιατί αφού δεν καταφέραμε να υψώσουμε πυρσούς στα σκοτάδια, μια παραίτηση, μια τιμωρία δεν θα μπορέσει ποτέ να ρίξει φως στο σκοτείνιασμα του κόσμου.

Ένα σκοτείνιασμα που με φόβο ολοένα και περισσότερο πιστεύω πως θα είναι μη αναστρέψιμο.
Γιατί μια ζωή δύσκολη, μια ζωή με προβλήματα, αντέχεται …..θάρρος να έχουμε να πολεμάμε.

Μια ζωή όμως καθολικής παρακμής, μια ζωή χωρίς τέχνη, χωρίς ομορφιά, χωρίς ιερό, χωρίς προσπάθεια προς τα πάνω, προς το καλύτερο δεν αξίζει να την ζεις.